76 



leven sal zy geen ingang vinden. Ende dus komt het my niet 

 vreemt voor, dat ik in myn leven wert tegengesproken." In zijne 

 missive van 30 Maait 1683 aan dezen geleerde schrijft hij 1 ): 

 „ Ik weet wel, dat m'yne stellinge omtrent de voorttelinge hy 

 eenige gants verworpen werden, gelyk dan ook seker Authour 

 onlangs uitgegeven heeft een hoekje, waarin den selven op telt 

 seventig Autheuren, die geschreven hehhen dat alle de vruchten 

 soo van menschen als beesten uit een ey voortkomen" .... 

 „ Maar laat nu onsen Autheur dit voegen by zyn 70 Autheuren, 

 ja, laat hem (soo hy wil en kan) met andere tot seventig maal 

 seventig voor den dag komen, die alle het ovarium ofte eyer- 

 nest vast stellen, en seggen dat het mannelyk saat niet in de 

 baarmoeder werd gestort, ik segge dat sy altemaal gedwaalt 

 hebben, en dat zy nog alle dwalen, die seggen, dat menschen 

 en dieren uit eyeren voortkomen ende dat geen mannelyk saad 

 in de baarmoeder komt, ja dat dit al van de onnoselste stellin- 

 gen syn, die onder de geneesmeesters in swang gaan." Men ziet 

 het, Leeuwenhoek dorst zijn tegenstanders te woord staan en 

 liet zich niet gemakkelijk uit het veld slaan. Telkens als het pas 

 gaf spreekt hij met groote minachting van de „ gewaande eyer- 

 nesten'", van „ dat tuig, dat men eyeren noemt." Vooral was 

 hij scherp tegen Bontekoe 2 ), die zijne observaties omtrent de 

 zaaddiertjes en de generatie in een belachelijk daglicht had trach- 

 ten te stellen. In een brief aan de „ Royal Society" van 30 

 Maart 1685 3 ) laat hij zich over deze handelwijze van Bontekoe 

 aldus uit: 



„ My is laatst ter hand gekomen een boekje, genaamt „ Col" 

 lectanea medico-physica", alwaar, Cent. 5 pag. 8, onder ander ge- 

 seid werd : „ Maar het allerverwonderenste is, dat ons den ge- 

 leerden Heer Cornelis Bontekoe verhaald uit den curieusen 

 Leeuwenhoek, dat 's menschen sperma vol soude zyn van kleine 



») 45ste Brief, blz. 43. 



J ) Cornelis Bontekoe was geboren te Alkmaar in het jaar 1647, stu • 

 deerde en promoveerde te Leiden, en werd beroepen als Hoogleeraar te 

 Frankfort a/Oder. Hij overleed in 1685. 



3 ) 45ste Brief, blz. 74 



