85 



bedrogen werden, die met hem aanslaan, gelyk gevolg sulks ge- 

 leerd heeft, want hy is met schande vertrokken" „ Is 't niet 



miserabel", zegt hy iets verder, „dat onse natie haar aan sulke 

 menschen overgeven, daar ze ten genoege konnen gedient wer- 

 den van oude ervaren geneesmeesters, onze inboorlingen en die 

 door de bank meer begaaftheden bezitten, als de vreemde die 

 we behaamt hebben" „ Ons leert de ondervindinge hoe oner- 

 varender in konsten en wetenschappen, voornamentlijk in de 

 genees- en heelkunde, hoe grooter roemers." Ten slotte betuigt 

 hy het zyn roeping te achten tegen al dergelyke dwaling te 

 stryden en te waarschuwen: „dese opmerkinge komende van 

 iemant die de waarheden omhelst en de werelt, soo veel als in 

 syn gering vermogen is, van de dwalinge ende het vooroordeel, 

 die niet als te veel nog in swang gaan, af te leyden." 



Het blijkt dat Leeuwenhoek's helder oordeel en zijn kennis 

 van vele zaken door zijne stadgenooten en ook elders langza- 

 merhand algemeen bekend was geworden en men hem over al- 

 leilei aangelegenheden kwam raadplegen. Zoo werd hij niet zel- 

 den door geneesheeren geraadpleegd over verschillende verrich- 

 tingen in het menschelijk lichaam en trachtte hij meermalen 

 hunne in zijn oog verkeerde denkbeelden, door bewijzen te we- 

 derleggen, waarbij hij zich niet altijd van zekere bijtende scherpte 

 onthouden kon, want hij was een man, die zonder aanzien des 

 persoons zijn gevoelen rond weg uitsprak en wien, zoo als men 

 zegt, het hart op de tong lag. Niet zelden geraakte hij dan ook 

 met hen aan het discuteeren en veroordeelde met scherpte hunne 

 verkeerde zienswijzen. Men oordeele over de volgende staaltjes ] ). 

 „ Weynige dagen geleden, kome ik by eene vrouwe, die eenige 

 kleyne uytsypelinge van vogtigheden, beneden aan het been 

 hadde" .... „ Om nu het verhaalde ongemak te genezen, hadde 

 seker geneesheer alle syne bedenkelyke middelen in 't werk ge- 

 stelt dog alles te vergeefs en tusschen beyde verscheyde pur- 

 geerende medicamenten ingegeven, onder anderen had ze een 

 dag a twee daar te vooren een kleyn poeyertje ingenomen, waar- 

 van ze wel agt afgangen hadde gehad. De geneesmeester sulks 



») 7de Vervolg, 120ste Brief, blz. 130. 



