122 



De treffende bijzonderheden van deze laatste opdracht mag 

 ik niet achterhouden ; ze zijn ons bewaard gebleven in het 32ste 

 deel der „Philosophical Transactions", pag. 435, waarin bericht 

 wordt „ dat een brief ontvangen is van Johannes Hoogvliet, d.d. 

 1 September 1723, aan den Secretaris der „Royal Society" Ja- 

 cobus Jurin, overleggende twee brieven, die op verzoek van den 

 stervenden Leeuwenhoek werden toegezonden." Deze missive 

 van Hoogvliet was van den volgenden inhoud en in 't Latijn 

 geschreven : 



„ Onze eerwaardige grijsaard Leeuwenhoek liet mij, toen hij 

 reeds met den dood kampte, maar desniettemin nog aan zijn 

 geliefde studie dacht, tot zich roepen en vroeg, mij met reeds 

 half gebroken oo«-en aanstarende en in afgebroken woorden, of 

 ik deze beide brieven in het Latijn wilde overzetten en aan u, 

 zeer geleerde Heer toezenden. Daar ik het verzoek van zulk 

 een man, zoo als ik dat reeds sedert eenige jaren gewoon was, 

 niet kon weigeren, zoo zend ik u, zeer geleerde Heer, het laatst 

 geschenk van mijnen stervenden vriend, hopende dat deze zijne 

 laatste werkzaamheden u aangenaam zullen zijn. 1 ' 



De inhoud dezer twee brieven was : 



1°. Over de globulen in het bloed en in den moer van 

 den wijn. 



2°. Over de voortteeling der dieren en over de klopping van 

 het middenrif. 



Uit den inhoud dezer twee brieven ziet men, dat de twee be- 

 langrijkste onderwerpen, die zoo zeer bijgedragen hadden om 

 zijn naam onsterfelijk te maken en waaraan hij schier zijn ge- 

 heele leven gewijd had, hem zelfs op zijn sterf bed voor den geest 

 zweefden en tot op het laatst zijns levens het gewichtig onder- 

 werp zijner onderzoekingen uitmaakten. 



Men meene echter niet dat zijn eenigste gedachten op de stof- 

 felijke dingen der aarde gevestigd waren, zoodat hij zelfs met 

 den dood voor oogen zijn geest daarmede uitsluitend zou hebben 

 bezig gehouden. Neen, wij kunnen uit onderscheidene plaatsen 

 in zijne brieven zien, dat een innig godvruchtige geest in hem 

 woonde en hij in alles wat hij ver wonderlijks zag en opmerkte 

 Gods grootheid en almacht roemde. Hoor onder anderen wat 



