VOORBERICHT. V 



Leeuwenhoek de infusoriën in regen- en andere wateren heeft waar- 

 genomen en welk verschil Prof. Cohn aanleiding gaf, na mijne le- 

 vensbeschrijving van Leeuwenhoek gelezen te hebben, nadere ophel- 

 dering daaromtrent te vragen. 



In Duitschland namelijk heeft men, op gezag van Prof. C. G. 

 Ehrenberg te Berlijn, deze datum in April gesteld, en in navolging- 

 van dezen geleerde hebben alle schrijvers, die over dit onderwerp ge- 

 handeld hebben, deze tijdsbepaling van de ontdekking der infusoriën 

 door Leeuwenhoek overgenomen. 



Genoemde geleerde had namelijk in zijn brochure ,,die Infusions- 

 thierchen als vollendete Organismen", 1838 p. 528 geschreven, dat 

 Leeuwenhoek de „Entdeckung der Belebung des Wassers durch mi- 

 kroskopische Aufgussthierchen" in April 1675 gemaakt had, terwijl 

 die in 1677 door de Koyal Society te Londen is medegedeeld ge- 

 worden. 



Toen ik nu onlangs de eer had, op verzoek van Prof. Ehrenberg, 

 een exemplaar van mijne brochure over Leeuwenhoek aan hem toe 

 te zenden en hij mij later een afdruk toegezonden had van het 

 „ Sitzungs-Bericht der Gesellscliaft naturforschende Freunde zu Berlin, 

 Marz 1875," las ik daarin op pag. 53 het volgende: 



„ Herr Ehrenberg erinnerte daran, dass Leeuwenhoek seine fol- 

 genreiche Entdeckung der Belebung des Wassers durch mikroskopische 

 Aufgussthierchen im April 1675 gemacht und 1677 der Londoner 

 Society of Sciences mitgetheilt habe, und das diese von ihtn selbst 

 spiiter noch vielfach erweiterte Entdeckung in diesem Jahre ihre 200 

 jahrige Weihe erhalte, so dass die Aprilsitzung dieser Gesellschaft 

 geeignet sei, dies speciell auszusprechen." 



Ik was toen dadelijk er op bedacht de aandacht van Prof. Ehren- 

 berg te vestigen op eene dwaling waarin hij verkeerde, namelijk, dat 

 de maand van het jaar 1675 waarin Leeuwenhoek de diertjes in 

 regenwater enz. waarnam, niet de door hem genoemde, maar „half 

 September" was; en dat deze naar mijne meening juistere tijdsbepaling 

 volgde uit de bewoordingen, vervat in een eigenhandigen brief 

 van Leeuwenhoek aan Constantijn Huygens d.d. 7 November 1676, 

 berustende in de verzameling manuscripten der Leidsche Hoogeschool, 

 van welken brief benevens van alle door Leeuwenhoek aan andere 

 geleerden geschreven en in die verzameling voorkomende, ik door de 



