10 



Hoe lang hij in deze betrekking te Amsterdam gebleven is, 

 kan uit de berichten van dien tijd niet opgemaakt worden. 

 Boitet, die hier onze eenige leidsman is, spreekt van „ eenige 

 jaren", waarna hij weder naar Delft terug keerde; en daar 

 hij, altijd volgens denzelfden schrijver, kort daarna in het hu- 

 welijk trad en dit huwelijk, blijkens mijn familie-register, in het 

 jaar 1654 plaats had, zoo kan daaruit met genoegzame zeker- 

 heid worden opgemaakt, dat dit niet langer dan 5 a 6 jaren 

 kan geweest zijn. In die jaren nu moet bij Leeuwenhoek lang- 

 zamerhand de lust tot natuuronderzoek zijn voorbereid en ont- 

 wikkeld geworden; en hoewel hij de plichten, aan zijne maat- 

 schappelijke betrekking verbonden, zeker niet zal veronachtzaamd 

 hebben, zoo kan men aannemen, dat de beschaving van zijn 

 geest en het onderzoeken van hetgeen hem omringde en zijn 

 aandacht wekte, hem zijn vrijen tijd nuttig heeft doen door- 

 brengen. 



De waarschijnlijkheid dat hij, tijdens zijn verblijf te Amsterdam 

 in aanraking gekomen is met kundige mannen en geleerden 

 van naam, die bij hem den lust voor de natuurstudie zullen heb- 

 ben opgewekt en aangewakkerd, alsmede, dat hij daar het eerst 

 kennis zal gemaakt hebben met een instrument, dath'y later dom- 

 eigen inspanning en volharding tot zulk een volmaking bracht, 

 mag men wel veilig als gegrond aannemen, hoewel de bewee- 

 ring van sommige schrijvers, dat hij aldaar met beroemde na- 

 tuurkundigen vriendschap had weten aan te knoopen *) naar mijn 

 oordeel niet dan eene veronderstelling mag heeten. 



Ik waag het ten slotte nog ééne meening te uiten, die ik ver- 

 meen niet zoo geheel zonder grond te zijn, ter verklaring van 

 den bij hem opgewekten lust tot het onderzoeken en bestudee- 

 ren van insecten en andere voorwerpen door het microscoop. 

 Zij is deze: Johannes Swammerdam, over wien ik later meer- 

 dere bijzonderheden zal mededeelen, was een tijdgenoot en (blij- 



zooveel tijd tot de lakenwerkerij uit te koopen, dat hij binnen den tijd van 

 zes weken als meester zijn proef deed, om zich in der tijd tot deze koop- 

 handel, waartoe hij zich echter nooit heeft afgezondert, te zetten." 



') Nieuwenhuis's „woordenboek van kunsten en wetenschappen enz. 

 1859 deel V Letter L). 



