28 



aangetoond, dat de eer der gewichtige ontdekking van het mi- 

 croscoop in de 17de eeuw aan Nederland toekomt. De Italianen 

 roemen in dit opzicht nog wel hun Fontana en Galilaeus, van 

 wien de eerste zich de eer der uitvinding toeëigende, daar hij 

 in het jaar 1646 schreef, dat hij reeds in 1618 het microscoop 

 had uitgevonden; doch de gronden die zij voor hun beweren, 

 aanvoeren, zijn onhoudbaar; want daar de Italianen de uitvin- 

 ding van het microscoop in 1612 aan Galilaeus toeschrijven, zoo 

 is het bewezen, dat de eer dezer uitvinding aan Hans en Zacha- 

 rias Janssen van Middelburg toekomt en dat die zelfs reeds lang 

 vóór 1610 plaats had, hoewel het moeielijk te bepalen schijnt 

 hoe lang vóór dien tijd *) 



Het blijkt echter, dat reeds in zeer oude tijden het vergroo- 

 tend vermogen van bolle, doorschijnende lichamen, alsmede de 

 kunst om ülas en berg-kristal te slijpen, bekend is geweest en 

 men met het einde der XVde eeuw reeds daarin eeni^re vordering 

 had gemaakt, doch er verliepen meer dan twee eeuwen eer het een- 

 voudig microscoop uitgevonden werd, welke uitvinding ten on- 

 rechte aan Drebbel in het jaar 1621 wordt toegeschreven. Het 

 waarschijnlijkst, volgens Harling, is, dat de uitvinding der brillen, 

 die alleen daarin bestond, dat men begonnen was de lenzen te 



') De hoogleeraar Harting zegt onder anderen in zijn bovenvermeld 

 ,,het Mikroskoop" p. 26, dat de getuigenis van het recht van Hans en 

 Zacharias Janssen op de uitvinding van het microscoop te vinden is in het 

 boekje van Petrus Borellus: „De vero telescopii iuventore, cum brevi 

 omnium conspiculiorum historia .... accessit etiam centuria observationum 

 microscopicanim. Hagae comitum 1633," waarin een brief voorkomt aan 

 den schrijver gericht door Willem Boreel, Middelburger van geboorte en 

 toenmaals gezant bij het Hof van Frankrijk. Uit dezen brief blijkt, dat 

 Boreel den in de buurt van het huis zijns vaders wonenden brillenslijper 

 Hans en diens zoon Zacharias zeer goed gekend heeft, en dikwijls in hnn 

 winkel is geweest, en dat door hen, „lang vóór" 1610 microscopen zijn ge- 

 maakt, waarvan zij er een aan Prins Maurits gegeven hebben, en nader- 

 hand een ander aan den Aartshertog Albert van Oostenrijk, die dit werk- 

 tuig aan Drebbel schonk, bij wien Boreel het zelf gezien heeft. Vandaar 

 waarom sommigen Drebbel voor den uitvinder hielden, ofschoon het zeer 

 waarschijnlijk is, dat deze eenmaal in het bezit van het microscoop van 

 Hans en Zacharias Janssen zijnde, dit zal hebben nagemaakt. 



