'29 



slijpen met een verderen brandpunts-afstand dan vroeger, tus- 

 schen 1285 en 1290 geschied is. Verder zegt Harting *), dat 

 het brillenslijpen, na 1363, allengs tot een handwerk was 

 geworden, dal men op het laatst der XVlde eeuw twee bril- 

 lensltjpers te Middelburg (de genoemde Janssens) vond, en 

 ten tijde van Leeuwenhoek drie te Leiden, zooals hij zelf in 

 een brief aan G. G. Leibnitz, d.d. 28 September 1715 2 ) zegt: 

 „daar sijn drie Glaseshjpers geweest te Leyden, bij dewelke de 

 studenten het. glaseslijpen gingen leeren" enz. Uit een en ander 

 blijkt, dat het zeker is, dat het samengesteld microscoop te Mid- 

 delburg reeds eenige jaren vóór 1610 is uitgevonden. 



De Hoogleeraar Harting maakt de opmerking 3 ), dat het be- 

 vreemdend is, dat de uitvinding van een werktuig, hetwelk voor 

 den onderzoekenden blik eene geheel nieuwe wereld ontsluit, 

 aanvankelijk zoo weinig de aandacht getrokken heeft, dat het be- 

 staan ervan jaren lang ter nauwernood buiten de muren der woon- 

 plaats van den uitvindei- is bekend geweest, daar men, noch in 

 1611 in de „ Dioptrica" van Keppler, noch in liet werk van Syrtu- 

 rus, dat over verrekijkers en het slijpen van glazen handelt en 

 in 1618 verscheen, iets vindt opgeteekend, waaruit hunne be- 

 kendheid met het microscoop blijkt. Eerst in 1625 maakte een 

 Italiaan Franciscus Stellubi eenige microscopische waarnemingen 

 bekend over de verschillende deelen der honigbij. 



De eigenlijke geschiedenis van het enkelvoudig microscoop vangt 

 eerst aan op het tijdstip, toen men begon lenzen te vervaardigen, 

 welke een genoegzaam korten brandpunts-afstand bezaten, om 

 eene eenigszins aanmerkelijke vergrooting daar te stellen, dat, vol- 

 gens Harting 4 ), hoogstwaarschijnlijk eerst geschied is na en ten 

 gevolge der uitvinding van het samengesteld microscoop. 



Een der eersten, die het enkelvoudig microscoop zoodanig 

 inrichtte, dat het geschikt was voor wetenschappelijke nasporin- 

 gen, was onze Leeuwenhoek. 



Wij zagen boven, dat Dr. Reinier de Graaf in den bi ief, 



') „Het mikroskoop," enz., Deel 111 blz. 21. 

 -) 18de Sendbrief, blz. 169. 



3 ) „Het mikroskoop, 11 enz., Deel III, blz. 34. 



4 ) ,, Het niikroskoop,"' t. a. p., blz. 'ól. 



