53 



microscopen, voor een duidelijkheidsafstand van 8 Engelsche dui- 

 men de volgende: 



één van 40 malige middellijn-vergrooting 



En dat Leeuwenhoek ook microscopen vervaardigde die een 

 veel sterker vermogen hezaten, dan het meest vergrootende van 

 de Londensche verzameling, blijkt uit het boven reeds vermelde 

 exemplaar van hem, berustende op het physisch kabinet te Utrecht. 

 Dit is in zilver gemonteerd en vergroot 270 maal, hetwelk dus 

 een aanmerkelijk verschil is; terwijl de lens, volgens verklaring 

 van den Hoogleeraar Harting, biconvex geslepen is. 



Zonder mij te verdiepen in eene uitvoerige beschrijving op 

 hoedanige wijze de bepaling van de sterkte der microscopen in 

 vroegeren en lateren lijd geschiedde, wil ik echter de wijze van 

 bepaling hier vermelden, waarop deze gewoonlijk geschiedt en 

 met behulp waarvan Prof. Harting het microscoop van Leeuwen- 

 hoek heeft onderzocht 2 ). Dit onderzoek, geschiedt door mid- 

 del van het zoogenaamde Nobert'sche proefplaatje, Dit plaatje is 

 beschreven in „ Poggendoiff 's Annalen 1846", n°. 2 S. 175. 

 Nobert kwam op het denkbeeld om glazen plaatjes te vervaar- 

 digen met een aantal van 10 tot 30 groepen van lijnen; deze 

 lijnen zijn in de eerste groep het verst, in de laatste groep het 

 minst ver van elkander verwijderd. Men kan alzoo de verschil- 

 lende groepen achter elkander in het midden vrij in het veld 

 brengen en onderzoeken, welke groep door het microscoop nog 



*) „Employement for the Microscope. Londen, 1753. (Hollandsche verta- 

 ling) Nuttig gebruik van het Mikroskoop. Amsterdam, 1756, blz. 456." 

 *) Het Mikroskoop, enz. t. a p. dl. 3, blz. 44. 



