62 



te maken, 't geen hij zelf beter wist niet zoo te zijn. Wanneer 

 hij de zaken, die hij mededeelt, niet „met zekerheid" gezien 

 had, waarschuwt hij er zelf voor „ dat het bij hem nog niet tot 

 klaarheid gekomen is. : ' Ook wijst hij er herhaaldelijk op, wat 

 hij werkelijk „gezien", en wat hij zich „ geïmagineerd" heeft. 



In een brief aan de „ Royal Society : ) zegt hij : „ En nade- 

 maal my veel maal te vooren komt, dat veele myn schryvens 

 niet konnen aannemen, en stoutelyk derven seggen, dat zy my 

 niet en gelooven, daar ik nogtans een groot hater van de loo- 

 gen, en een groot liefhebber van de waarheid ben enz." en el- 

 ders 2 ) . . . . „ Dog ik ben sulks getroost, ik tragt niet dan waar- 

 heden te ontdekken, en soo ik bevinde, dat ik hier of daar in 

 kome te missen, ik sal gaarne belydenis van mijne dwalinge 

 doen", en in zijn brief aan Leibnitz R ) zegt hij onder anderen: 

 „Ik sie wel dat ik veele geleerde Heeren in myne ware ont- 

 dekkinge en ook in myne stellinge niet sal brengen: ik wil dan 

 liever my selven troosten dan twisten; als ik maar het geluk 

 mag hebben, gelijk ik besit, dat ook veele groote mannen myne 

 ontdekkina;e aannemen." 



Een der eerste maar zeker belangrijkste ontdekkingen, die 

 Leeuwenhoek gedaan heeft, had betrekking op de physische sa- 

 menstelling van het bloed, en werd door hem reeds op den 

 15den Augustus 1673 bewerkstelligd i ). Tot op zijn tijd toe ge- 

 loofde men dat het bloed eene gelijkmatig roode vloeistof was; 

 doch hij erkende, dat deze vloeistof bijna kleurloos was, maar dat 

 daarin kleine lichaampjes gesuspendeerd waren, welke eene roode 

 kleur hadden en deze kleur aan de geheele vloeistof mededeelden. 

 Ofschoon Swammerdam reeds in 1658 in het bloed eener kikvorsch 

 een onnoemlijk aantal „ eivormige deeltjes" had waargenomen, 



l ) 47ste Brief, blz. 48. 



?) 7de Vervolg, 113de Brief, blz. 374. 



3 ) 30ste Sendbrief, bladz 304. 



4 ) „Philosophical Transactions, Vol. IX, pag. 23. More microsc. observ. 

 made bij Mr. L. Upon the globuls of the Blood" etc. Deze brief werd eerst, 

 na in het Engelsch vertaald te zijn, in de Vergadering van 27 April 1674 

 voorgelezen, en werd dit onderwerp nader vervolgd in een brief, d.d. 4 

 September 1674. 



