%^ 



c 



81 



omtrent de physiologische beteekenis der spermatozoïden, zegt 

 Ehrenberg, dat Leibnitz getuigde: „dat hij de meeningen van 

 Leeuwenhoek over dit vraagstuk voor zeer waarschijnlijk hield 

 en die ook in zijn Theodicae ] ) had uitgesproken." 



Ehrenherg zelf noemt in genoemde redevoering Leeuwenhoek's 

 ontdekkingen der infusorién in het water en der spermatozoïden 

 in het mannelijk sperma, „twee der schitterendste en onvergan- 

 kelijkste ontwikkelingsmomenten der menschelijke kennis." Eh- 

 renherg zegt aldaar verder van Leeuwenhoek, dat hij niet, zoo 

 als Halier in zijne beroemde physiologie aangeeft, een voormalig 

 brillenshjper te Delft was geweest, „maar een onafhankelijk, 

 zonder strenge school gevormden, maar door Boerhaave en Huy- 

 gens, zijn hoogstverdienstelijke landslieden, persoonlijk geachten, 

 met vele beroemde mannen van zijn tijd en ook met Leibnitz 

 in schriftelijke verbintenis staanden man, de onafhankelijke zoon 

 van een welvarende brouwersfamilie te Delft, wiens wetenschap- 

 pelijke trouw, vlijt en geniale ontdekkingen alle erkentenis en 

 eer verdienen." 



Leeuwenhoek werd door Leibnitz nog in zijn, na zijn dood 

 uitgekomen „ Protogeae", in het bijzonder met de volgende woor- 

 den, welke als antwoord en dankbetuiging moesten strekken 

 voor den laatsten aan hem gezonden brief, herdacht: 



„Et velim microscopia ad inquisitionem adhiberi, quibus tan- 

 tum praestitit sagax Leeuwenhockii Philosophi Delphensis dili- 

 gentia, ut saepe indigner humanae ignaviae, quae aperire oculos 

 et in paratam scientiae possessionem ingredi non dignatur. Nam 

 si saperemus jam passim ille imitatores haberet 2 ). 



Omtrent het gunstig oordeel van Boerhaave over de stellingen 

 van Leeuwenhoek, zegt hij in een zijner brieven : „ de Heer 

 Boerhaave in syn oratie, verwerpt onder andere de stellinge 



x ) De „Theodicae" van Leibnitz verscheen in 1710. 



2 ) Ook zou ik wenschen, dat bij het onderzoek de microscopen werden 

 aangewend, waarmede de schrandere en ijverige Leeuwenhoek zoo veel 

 heeft gepraesteerd, dat ik mij dikwijls verontwaardig over der mensehen 

 traagheid, die de oogen niet willen openen en zich niet verwaardigen te 

 geraken in het voor de hand liggend bezit van wetenschap. Want indien 

 wij wijs waren zoude hij reeds overal navolgers hebben. 



G 



lu [ L I B R A R Y 



in/ ,„ v> 



v 





