87 



het niets anders was dan schapenwol, zoodat hier bedrog in het 

 spel was" ] ). 



Leeuwenhoek verhaalt in dienzelfden brief nog een ander ge- 

 val, waarin hij verzocht werd een steen te onderzoeken, die 

 door zekere vrouw zou geloosl zijn en waarvan hij het bedrog 

 onmiddellijk aantoonde. „Een seker vrouwspersoon," zoo] verhaalt 

 hij, „ maakte de onnosele menschen wys,] dat zy verscheyde 

 steenen, door ordinaire waterloosinge, met smert quyt wierde. 

 Dit geloofde ook in die tijd seker geneesmeester, en ook eenige 

 kerkelyke personen, soo dat vele medelyden met haar hadde, en 

 groote opschuddinge in de stad maakte. Seker geneesheer (dien 

 hij echter niet noemt waarschijnlijk om de lichtgeloovige te spa- 

 ren) gaf my soodanigen steen in de hand, om die te examineren. 

 Maar ik gaf hem aanstonts over, nadat ik alvooren met myn 

 sleutel op deselvige hadden geslagen, en daardoor met het bloote 

 oo'T oesien, dat het een stuk van een ^ebakke vloersteen was. 

 En sulks wierd ook by eenige Hooge-leeraars, die deselvige ten 

 proeve hadden gestelt, bevestigt, en sedert dat deze valsheyt 

 ontdekt was, heb ik niet gehoort, dat sy meer veynsde steenen 

 quyt te worden." 



Overigens was zijn oordeel over geneeskundigen en het ge- 

 bruiken van geneesmiddelen alles behalve gunstig. Hij was te 

 zeer gewoon geraakt om de verrichtingen in het dierlijk lichaam 

 nategaan en zal daar zeker veel over gelezen hebben, zoodat 

 hij zich over de werking der geneesmiddelen een eigen oordeel 

 en verklaring gevormd had, en vooral over de verandering, die 

 het bloed door vermenging met zekere zouten onder het micros- 

 coop ondervond. Hij meende dan ook, dat het op gelijke wijze 

 inwendig een dergelijken invloed zou ondervinden; vandaar dat 

 hij vele ongesteld heden toeschreef aan den te dikken toestand 

 van het bloed, zoodat het te traag door de nauwe capillaire 

 buisjes vloeide. Hij meende dat veel drinken deze dikke 

 bloedmassa weder zou verdunnen en paste deze theorie dan 

 ook getrouwelijk op zijn eigen lichaam toe; zoo was zijn ge- 



l ) „Philosophical Transactions. Vol. XXVI, pag. 416. 



