96 



Evenzoo bestudeerde hij het vlies, dat het wit der eieren onder de 

 schaal bedekt en vond dat dit uit onderscheidene zeer dunne 

 vliezen bestond, waarvan hg er acht waarnam l ). 



De vorm der gistcellen ontsnapte evenmin aan zijne nasporin- 

 gen; hg' onderzocht biergist en vond dat die uit zeer vele kleine 

 ronde „globulen" bestond, waarvan er dikwijls 2, 3 en 4 sa- 

 men gevoegd waren; het is niet te verwonderen dat hij omtrent 

 het ontstaan en den waren aard der gist geen juiste voorstelling 

 had, daar men eerst in veel lateren tijd daaromtrent tot klaar- 

 heid is gekomen. Hg' beschrijft ze als door de hitte van het wa- 

 ter „ ontdane deeltjes van de tarwe, gerst, enz. die, als het bier 

 koud geworden was, weder stremden en alzoo de zeer kleine 

 deeltjes of globulen in het bier vormden". 



Aan Leeuwenhoek komt ook de eer toe het eerst zoetwa- 

 ter-polypen (?) te hebben waargenomen, doch de hier volgende 

 beschrijving toont, dat het door hem waargenomen dier geen 

 zoetwater-pol yp kan geweest zijn, maar waarschijnlijk Va- 

 ginicola crystallina. Hg' deelde deze waarneming mede aan de 

 Royal Society in zijn missive van 4 November 1704 2 ), terwijl 

 hij in een anderen brief, eveneens aan dit collegie, d.d. 28 Juni 

 1713 3 ) het maaksel van dit diertje, dat in een kokertje, onder 

 aan eendekroos vastgehecht, geplaatst was, beschrijft. Hij deelde 

 mede dat dit kokertje aan het uiterste einde iets dikker was dan 

 een hoofdhaar en bestond uit kleine ronde bolletjes. Hij zag 

 dat als het diertje zijn lichaam uit het kokertje bracht en de 

 raderen en tandsgewijze deeltjes in het rond bewoog, er dan 

 zulk een rond deeltje uit eene doorschijnende plaats te voorschijn 

 kwam, welk deeltje, in grootte toenemende, zeer snel om zijn 

 as draaide en onveranderlijk zijn plaats bleef behouden, tot zoo 

 lang het diertje zijn lichaam voor een gedeelte in het kokertje 

 plaatste en dit alzoo met een rond bolletje vergroot werd. Door 



») 40ste Sendbrief, blz. 391. 



: ) „A letter concerning green vveeds growing in water and some ani- 

 mnlcula fonnd abont them. Philosophical Transactions, vol. 23. 

 *) 7de Sendbrief, blz. 64. 



