106 



touwtje was gestoken waaraan de kogel hing. Hij sloot, vervol- 

 gens de glazen bol met eene kurk, welke eveneens met eene 

 opening voorzien was waardoor het touwtje ging. Hij liet nu 

 de koyel door middel van dit in de kurk gestoken touw zoo 

 ver in den hol zakken, dat deze maar even van den bodem 

 van bet glas verwijderd was, waarna hij den bol omgaf met 

 een netsgewijs gevlocbten touw of lint, welks einden zoo lang 

 waren, dat deze een voet boven den hals van den glazen bol 

 uitkwamen; deze einden nam hij te samen en draaide ze, terwijl de 

 bol op een kussen op de tafel stond, vele malen met de vingers, 

 even als een koord, om. 



Nu lichte hij den geheelen aldus ingerichten toestel aan deze 

 ineengedraaide uiteinden even van het kussen op, waardoor dus 

 de bol in eene snelle ronddraaiende beweging geraakte. De lo- 

 den kogel nu in de glazen bol stelde den aardbol voor, het wa- 

 ter in den bol de waterachtige lucht waarin wij leven, en de 

 stukjes lak de wolken. Wanneer nu de bol in de beschreven 

 ronddraaiende beweging was, bleef de kogel alleen, ofschoon 

 langzaam ronddraaiende, als stil hangen, terwijl de lakdeeltjes, 

 die, toen de bol nog in rust was, zich om den kogel gelegerd 

 hadden, in het omdraaien zich tegen de wanden van den bol 

 plaatsten en zich dus zoo ver van den kogel verwijderden, 

 als de holte van den bol zulks toeliet. Plaatste hij nu het toe- 

 stel weder op het kussen, zoo zag hij, dat de lakdeeltjes verward 

 op den kogel nedervielen. Nu gaf hij aan dit experiment de vol- 

 gende verklaring: dat, gelijk door de beweging van het glas de 

 lakdeeltjes van den kogel werden weggestooten, hij zich voor- 

 stelde, dat de wolken door de dagelijksche omwenteling of draaing 

 van den aardbol in de lucht werden opgehouden, en dat, even 

 als met het stil houden van het glas al de lakdeeltjes zich ron- 

 dom den kogel plaatsen en deze bedekken, hij zich voorstelde 

 dat het toe zou gaan, wanneer de aardbol stil stond en het 

 heelal om de aarde werd bewogen, namelijk; dat al de wolken 

 en ook de waterdeelen en andere zware stoffen, waarin wij le- 

 ven, niet in de lucht zouden kunnen blijven zweven, maar ne- 

 derstorten op den aardbol. Verder toonde hij aan, door de kurk 

 met het touwtje, waaraan de kogel in den bol hing, uit den 



