y« -REGI^SCIENTIARUM 



Ann. fuinlibulum dccidit , hoc majore vi aer prllitur. Aique ea ratione & fol- 

 1668. lcs fibiicari, & machiiiam ad atbitrium augcri pjlTc aicbat , uc non ob- 

 Jcclationi modo , fcd ctiam magn.x utiht iti tllc polfint. Et cuiidcm in c|ui- 

 b.ildim ulliiais fctrariis hujulmodi machinx adhibcntur, ubi pars infima 

 tubi aquam paulo altiu? fubir. 



II. Cum autcm a nonnuUis dubitirciur an fortc motu'; illc acris cx aqui 

 rarcfaiftionc 6c attritu , potius quam cx ca qua: allata fuit caufa , oiirtur, 

 co ferc modo qucm cxponit P. Kircherus in dcfciibenda confimili machi- 

 na in uftrinis Tiburtinis, cujus opc aqua in mappam lapidcam cum 'mpe- 

 m ruens vcntum vthcmi.ntcm ptoctcat : illud quoquc cxpcriii placuit. Scd 

 aqua ptr cylindrum feu tubum lic decidit , ut acra fccum t)^n ttahcret , 

 caque niigno impetu in mipp.un tcrrcaai impingtns acta ciuidcm cy- 

 lindro contentum protrufit , Lcl to exhaufto nullus pjftca p.inavit vcn- 

 tus , tametli aqua in corpus opp jlitum magna vi incurrcns in guttulas com- 

 minuta vidcretur. Hinc maniftfto conclufum tuit vcnium ab his follibus 

 hydraulicis procreatum , ab aqua rarcfccn:c Sc cjuali in pulvcrem commi- 

 nuta non proficifci : fcd is quem aqua fccum atir trahit , hur.c ventum 

 • efti.it. 



III. Hoc argumcntum de vi motrice aqua: Sc acris mcnfe Aptili anni 

 KJ69. Ik fequvntibus fuii continuatum & longius provcdum. Quo autcm 

 vis aqui dcHuentis p.Tlpsifla habcrctur , unam ictm & altcram machinam 

 parari julliim. Ha:c fiinplicior erat : vas cylindricum 3. altum pcdibus, cu- 

 jus bafis fex lata digitis , fbramine 4 hncarura pcrtufa eft in oibcm: huic 

 Vifi fubjtcta eft libra fij aptata, ut aqua in complan.itam laniiiiam bilan- 

 cis brachio agglutinatam , & vafi ipfi proximam impaifta lanccm aiitca in 

 arquilibrio cum lance altera puluam citprinitrct. Vas aqua replctum tft uf- 

 que ad jj pollicum altitudincm; tum lundi forarainc reftrato , 6c lar.ci op- 

 pofit.x appenfo ponderc larpius explorntum tft qiiantum pondctis pir cflet 

 iuftinencix aqu.x impreflloni , iclque cftc i unciarum ftrc ciUTi fcmilfc va- 

 riis expcrinicntis couipcitum fuit , a.]ua. in mbo ad candcm fcmpcr altitu- 

 dinem 54 pjllicum atfufa. Qua dciiidc iinmiiiuta , adco ut duorum tan- 

 tum pcdum aJcitudiiiem obtincict , tum pondus unius uncii &: ~ aqui im- 

 petum fuftincbat. 



Cum cylindtuli omnes aqur , quarum fingiilx bjfes crant 4 lincarum, 

 qiiantum fcilicet pntebat foramen in fundo vafis pofitum, sd calculos cflent 

 rcvocati, ptiorcm cylindrulum 35 digitorum altum z uncias &c — alttrum 

 z- pedum unam unciam & ^ continerc deprchvufum ; ita uc ab ipfis pon- 

 dcribus in altcra lancc pofitis , & ab aqu.r impctu iibratis non longc al>: 

 cflcnr. Q^antulum cnim erat difcriminis , hinc cmne oricbatur , quod la- 

 minam fjrreara in quam aaua e vafc incurrcbat , a foramJne aliquantum 

 rcmovcri ncccflc fiitrit. 



IV. Ex quibiis h.Tc confdaria dcduxit D. Hugcns.i Inrir.llloncm .iqux 

 t foraTiinc in fundo vafis f.:i:tO exeuntis a'qualtm tlTe cyhndri aqui gra- 

 vitati abfoluta:, cujus bafis eft foramen ipfum & altitudo cadcm qua: ip- 

 fius aqujc vafc contcnta;. 



2. Cum profluentis aquz vclo;itatcs fint in ratione fubduplicata altitudi- 



num , 



