5« REGI.£ SCIENTIARUM 



/. NN. i. Solo aqua: pondere rota fuis afleribus inftrucla fic moveri poteft , 

 li'^?. ut partc inferiori cffundatur , fupcriori implcatur. Hunc in ufum concatc- 

 naiio valculorum utrimque rotx fic aptantuc , ut duin tx una p.utc im- 

 plentur aqua , cx altera exhiuriantur. Tum enini roca eorum p. ndcccqui 

 implcntur , in orbcm circum.igitur. 



}. Vis percuflionis in aqua cx illius dcnfitate & motus vclocicate ducitur. 

 Sic in moletrinis aquariis & pondus .iqiix & impc[us una concurrunt. 



4. Aqua proflucns non eadcm vi fcrit obvium cor|US, ac f()li.lum qiiid 

 &C tirmum ; ex innumcris enim conftat particulis disjur^flis , qvix fi 

 primum non valeant corpus oppofitum commovcrc , in fciplis rcficxa; con- 

 iequeniibus corpufculis func impcdimcnto : fcd corporis du.i & ftabilis par- 

 tcs omnes fimul vim luam cxerunt , Sc fuam qua:que dircdiioncm tuti tur. 

 Attnmen aqua c fyphunculo 7. aut o6to lincis lato faliens corpus filo luf- 

 pcnfiim longius procrudic motu horizontali quam globu^ ligncus jqna: cy^ 

 Imdro gravior , quod pondas fufpcnlum quam minimo mrmcnto movca» 

 tur , n-.oiu quidcm fub mitium tardo, fcd qucm partes aqiiae confcqucn- 

 tcs celcrius promovenc , dum a tergo urgcnt : cum giobus ligncus primo 

 duntaxat impetu corpus propellnt. Scd ubi corpus pcnfilc furlum moven- 

 dum cft , cum id ingcnita fua gravitatc fcmpcr obfiftat, aqua falicns pri- 

 ma imprcflione furfum non pcUtt , ctfi globus ligncus prima pcrculfionc 

 eaqiie vaiidiore illud furfum propcllit. 



j. Cum fyphunculi funt ina:qualcs , fcd acqualis eft celeritas falientis 

 aqui , potencia; fcu mocriccs vircs tam intcr lc habcnt rarionem qu.un fu- 

 perficies. Quod probat ratio , &: cxpcricniia confirniat. Nam vis percuflio- 

 nis refpondet corpufculorum squalium , qui nimirum xquaccleritatc agun- 

 tur, quanticati ; atque ut fuperficics unius toraminis ad. altcrius fupcrficicm, 

 fic fc habcc xqualium corpufculorum unius j.idus quantiias ad altcrius ja- 

 (fliis quantitatem , cum iildcm tcmporibus ambo vim fuam cxcrant. Un- 

 dc fi duo foramina in utraquc parte vafis cylindrici prop: bafim fic aptcn- 

 tur, ut unius diamcter fit altcrius dupla; atquc aqua c minori foraminc 

 cxicns pondus unius uncix attollac , qua: c majoti foramine cftluic, pon- 

 dus 4 unciarum attollct. 



6. Ubi iadus aut fyphunculi iqualcm habcnt latitudincm, fcd inatqua- 

 lis cft corum vclocitas , tum pondcra attollunt , qu.T inter fe rationem 

 habent duplicacam velocitatum. Cum cnim vclocicas unius cft altcrius du- 

 pla , & duplo plura aqui corpufcula codem tcmporc fcrmnt corpus oppo- 

 fitum , dupla cft hotum potcniia : uudc & quadiuplum pondctis corpulcu- 

 la aqua: nuinero dupla attollcnt. Plura non addam , cum ifta publici ju- 

 ris f.ida Kicrinc. 



VII. Qi^.x commoda cx cognidonc vis motricis aqux & acris ad vic« 

 human.x- uiiim capi poflinc , D. Hugcns cxpofuit. Eam impiimis uiilcm cflc 

 in conltrudipnc molcctinarum cdocuit : nam in aqiuriis data aqui quan- 

 titatc & ccleritate , qui vismolctrin.c futura fit , dcfiniii facile potcft , uci 

 & in molctrinis alanbus , qua: alarum magnitudo requitatur , ut ccrrum 

 producac effedum, ex iis qua: func cxplicata dcfiniri potcft. Hujus compu- 

 ti fandamcntum ex fadis expenmcntis colligituf- Aqua , v. gr. ca vdo- 



