G. E. RUMPHIUS. 



Het Kruidboek was het eerste werk, waaraan hij, na aan- 



komst op Amboina (1653) begon-, wanneer precies hij met dezen 



arbeid een aanvang gemaakt heeft, is niet bekend; in ieder 



geval was hij in 1663 reeds sedert eenigen tijd ermee bezig 



(zie biz. 29). Zelf verzamelde hij zijn gegevens; zelf beschreef 



hij de voorkomende planten in het Latijn met de schitterende 



nauwkeurigheid van een geniaal liefhebber; zelf teekende hij 



ze ,,voor soo veel const in my is", voegt hij er bescheidenlijk 



bij. Helaas zijn deze oorspronkelijke teekeningen alle volkomen 



vernietigd, en geen enkele daarvan tot op heden bewaard ge- 



bleven. Maar na de groote ramp van zijn blind-worden, in 



het voorjaar van 1670, moest hij dit eigen werk opgeven; hij 



werd nu gedwongen op anderer vaardigheid in het teekenwerk 



te vertrouwen ; andere handen moesten op schrift brengen, wat 



RUMPHIUS aan belangrijks over de geteekende planten wist, en 



wat hij er nog van vernam; zijn geest bleef bezielend werken, 



schiftte belangrijke van onbeteekenende feiten, waarheden van 



verdichtsels. En daarop volgde nog in 1674 het schrikkelijk 



ongeval, dat zijn vrouw en zijn jongste dochter trof; zij waren 



onder de talrijke slachtoffers, die de groote aardbeving van 



17 Februari 1674 eischte. Groot was de terneerdrukkende 



uitwerking, dien deze droevige ramp op onzen geleerde had ; de 



man, die zich met een bewonderenswaardige blijmoedigheid over 



het verlies van zijn gezichtsvermogen had weten heen te zetten, 



was door deze beproeving als versuft; zijn ambtelijke werk bleef 



hij met de meeste getrouwheid verrichten, maar voor zijn lief- 



hebberijstudie ontbrak hem de lust; eerst langzamerhand zien 



wij den werkkrachtigen geest overwinnen in den strijd om zijn 



voortbestaan ; de altijd naar geestesinspanning hunkerende man 



der wetenschap ontwaakt weer uit een verdoovenden slaap. 



Zoo wordt dan in 1679 en 1680 aan RUMPHIUS door de 

 Hooge Regeering achtereenvolgens een ,,Clerck" en de ,,pro- 



