G. E. RUMPHIUS. 



Zeventienen weer over het Herbarium Amboinense gesproken 

 vvordt: pas in 1736 blijkt de Amsterdamsche hoogleeraar 

 JOHANNES BURMANNUS het voornemen te hebben het Kruidboek 

 uit te geven; dit wordt hem toegestaan: ,,met consent om 

 deselve boecken, buyten kosten van de Comp. vervolgens in 

 druk te mogen uytgeven, zonder eghter daerin te brengen 

 eenige passagien die tot nadeel van de Compagnie zouden 

 konnen strecken". Inderdaad, Prof. HARTING had wel gelijk, 

 toen hij in zijn RuMPHius-biografie schreef 1 ): ,,alles, wat de 

 politieke en commercieele belangen dier kolonien en de daar- 

 van voor het moederland te trekken voordeelen betrof, werd 

 achter een driedubbel slot bewaard, en het zoude aan de daar 

 aangestelde ambtenaren der Compagnie als verraad zijn toe- 

 gerekend, daaromtrent zonder uitdrukkelijk verlof iets wereld- 

 kundig te maken". 



Oorspronkelijk had RUMPHIUS zijn werk in het Latijn ge- 

 schreven (zie zyn brief aan Heeren Bewinthebberen d.d. 20 

 Augustus 1663, biz. 29: een werck, daerinnen int Latyn be- 

 schreven), maar later in het Hollandsch vertaald. BURMAN achtte 

 het nuttig, dit weer in het Latijn over te brengen en Hol- 

 landsche en Latijnsche tekst samen uit te geven. Zoo verscheen 

 ,,Het Amboinsche Kruidboek. Dat is beschrijving van de meest 

 bekende Boomen, Heesters, Kruiden, Land- en Water-Plan ten, 

 die men in Amboina en de omleggende eylanden vind. Na 

 haare gedaante, verscheide benamingen, aanqueking, en gebruik : 

 mitsgaders van eenige insecten en gediertens, Voor 't meeste 

 deel met de Figuren, daar toe behoorende, Allen met veel moeite 

 en vleit in veele jaaren vergaadert, en beschreven in twaalf 

 boeken door GEORGIUS EVERHARDUS RUMPHIUS" . . . . , in zes folio- 



*) P. HARTING, 1885. GEORGE EVERHARD RUMPIUS geschetst door 

 (Album der Natuur. 1885. p. 1 15). p. n. 



41 



