G. E. RUMPHIUS. 



Boek VI : Handelende van de Heesters, zo tamme als wilde ; 



Boek VII : Behelzende de Bosch-touvven en kruypende 

 Heesteren ; 



Boek VIII : Behelzende de Hofkruyden, zo wel die tot de 

 kost, als Medicyn, en vermaak dienen ; 



Boek IX : Van Winden en omslingerende kruipende 

 Kruiden ; 



Boek X: Handelende van de Wilde Kruiden door Malkander; 



Boek XI : Handelende van de overige of resteerende wiltle 

 Kruiden ; 



Boek XII : Handelende van de Zeeboompjes, en steenagtige 

 Zeegewassen, die na een Plant gelijken. 



Weliswaar ontbeert een dergelijke indeeling alien vveten- 

 schappelijken grondslag ; maar toch heeft ze een eigenaardige 

 bekoring: ,,die Boomen, dewelke eenig Hers, aanzienelyke 

 Bloemen, of schadelyke Melk van haar geven", ,,Bosch-touwen" 

 voor lianen, zijn het geen bewijzen voor den onbevangen blik, 

 waarmee RUMPHIUS in zijn Ambonsche natuur rond zich zag? 

 In al die hoofdstukken geeft RUMPHIUS niet alleen uiterlijke 

 beschrijvingen van de besproken planten, beschrijvingen, die 

 meestal tot in kleine bijzonderheden juist zijn, een enkele maal 

 wel eens, vooral waar het heel kleine bloemen betreft, niet 

 volkomen nauvvkeurig ; maar verder een aantal aanteekeningen, 

 volkomen natuurgetrouw en zuiver, omtrent de produkten, die 

 door de planten geleverd worden, de plaats, waar ze gevonden 

 of gekweekt worden, den tijd, waarin ze bloeien, de wijze van 

 cultuur, het gebruik, dat ervan gemaakt wordt, en wel zoowel 

 medisch als technisch, en andere dergelijke bijzonderheden. 

 Bovendien geeft hij zooveel mogelijk van de planten, behalve 

 Hollandsche, Maleische en Latijnsche namen, nog die in de 

 talen van Amboina, Ternate, Banda, Makassar, Java, soms 

 Arabic en China, Portugal en Hindoestan. ,,En daarbij had 



43 



