DE ACHTTIENDE EEUW. 



Maar gelukkig was onder 1 de Nederlanders in de kolonien 

 de liefde voor de natuur nog niet geheel ingeslapen, het voor- 

 beeld van NICOLAAS WITSEN, den Amsterdamschen Maecenas, 

 die steeds bereid was wetenschappelijk onderzoek te steunen 

 en de kosten van ontdekkingsreizen op zich te nemen ') en die 

 ook op zijn kosten een keurcollectie teekeningen van Javaansche 

 planten maken liet, welke verzameling zich thans in Teylers 

 Museum bevindt 2 ), wekte navolging. Met behulp van teeke- 

 ningen, grootendeels door SAMUEL FALLOURS, ziekentrooster op 

 Amboina, gemaakt, vermoedelijk met steun van den Amboin- 

 schen Gouverneur BALTHASAR COYETT en door CORNELIS DE 

 VLAMING uit Indie meegebracht, bewerkte Louis RENARD, agent 

 van den Koning van Frankrijk te Amsterdam, omstreeks 1720 

 zijn groote werk over de Moluksche visch- en kreeftenfauna 3 ). 



Maar het meest in bijzonderheden bekend zijn de lotgevallen 

 der teekeningen, vervaardigd door den kunstenaar J. C. LOTEN 4 ). 

 LOTEN, als onderkoopman in 1731 naar Indie gegaan, werd 

 spoedig aangesteld als fiscaal van Java's Noordkust, met stand- 

 plaats Semarang, keerde 1741 naar Batavia terug, vertoefde 

 1744 1750 als Gouverneur van Makassar op Celebes, werd 

 benoemd tot Raad extraordinaris en in 1752 tot Gouverneur 



*) Zie over NICOLAAS WITSEN het boeiend geschreven artikel : M. GRESHOFF, 

 1909. NICOLAAS WITSEN als Maecenas. (Album der Natuur. 1909. p. 125153. 

 m. portr.). 



2 ) Zie D. LUBACH, 1867. Notes bibliographiques. II. Piantae javanicae pictae. 

 (Archives du Musee TEYLER. I. p. 140-143). 



En D. LUBACH, 1880. Teekeningen van Javaansche planten, bezorgd door 

 NICOLAAS WITSEN. (Album der Natuur. 1880. p. 3132). 



3) L. RENARD, 1754. Poissons, ecrevisses et crabes de diverses couleurs, et 

 figures extraordinaires, que Ton trouve autour des Mouluques et sur les cotes 

 des terres australes. Amsterdam. 1754. fol. De catalogus der bibliotheek-TEYLER 

 vermeldt het bestaan van een i en druk van 1718. 



4) P. J. VAN HOUTEN, 1906. Twee natuurlief hebbers uit de i8 e eeuw. (Bulletin 

 Kol. Mus. Haarlem. No. 34. 1906. p. 7181). 



68 



