DE ACHTTIENDE EEUW % 



opgerichte Seminarium te Batavia 1 ). Omstreeks 1750 begint 

 MOHR zich op sterrenkundige studien toe te leggen ; tenminste 

 in dat jaar en enkele volgende jaren worden hem door den 

 Leidschen hoogleeraar JOHANNES ZULOFFS en een zekeren 

 J. PAAUW Jr., misschien instrumentmaker, boeken en instrumenten 

 gezonden : astronomische verrekijker, heliometer, pluviometer, 

 zee-octant, enz. In 1761 werd door hem voor het eerst de ware 

 lengte van Batavia vastgesteld, in welk jaar hij de passage 

 van Venus over de zon waarnam. Batavia's Jigging bepaalt hij 

 op 6 9' zuiderbreedte en 106 50' oosterlengte van Greenwich. 

 Maar dit betrekkelijk primitief ingerichte onderzoek geeft MOHR 

 geen bevrediging; hij moet een observatorium hebben, om zich 

 daar geheel in zijn astronomische studies te verdiepen. Van de 

 O.-I.-C. is geen hulp te verwachten; er blijft hem niets anders 

 over, dan zelf een gebouw te stichten, waartoe hem zijn groot 

 fortuin in staat stelt. Hoe MOHR zoo onmetelijk rijk geworden 

 is, is onbekend; VETH 2 ) vermoedt, dat zijn huwelijk met de 

 Weduwe VAN GEHREN ,,de voorname bron van zijn rijkdom zal 

 geweest zijn". In ieder geval was MOHR niet rijk, toen hij 

 Europa verliet en kunnen we ons niet voorstellen, dat hij van 

 de 90 gulden 's maands, welk salaris later tot 130 gulden ver- 

 hoogd werd, ,,onmetelijke rijkdommen" overlegde, ook al nemen 

 we in aanmerking, dat het rectoraat van het Seminarium hem 

 1000 gulden per jaar extra opbracht. 



,,De heer MOHR", schrijft de reeds genoemde wereldreiziger 

 BOUGAINVILLE 3 ), ,,eerste leeraar van Batavia, een man van on- 

 metelijke rijkdommen, maar veel achtingswaardiger door zijne 



') Zie P. J. VETH, 1885. JOHAN MAURITS MOHR (Gids, 1885. 4 e Serie. 3 e Jrgng. 

 III. p. 5587). p. 69. 



2 ) P. J. VETH, 1885. p. 67. 



s) Zie P. A. LEUPE, 1864. lets over den Nederlandschen Sterrekundige 

 JOHAN MAURITS MOHR te Batavia. (Bijdr. tot de taal-, land- en volkenkunde van 

 Ned.-Indie. Nieuwe volgreeks. Zevende deel. 1864. p. 160168). p. 162. 



