DE ACHTTIENDE EEUW. 



onze Oost-Indische kolonien zou moeten werken. Met dat doel 

 werden tot Directeuren der Maatschappij gekozen de Gouverneur- 

 Generaal VAN RIEMSDIJK, de Directeur-Generaal REINIER DE KLERK 

 en diens schoonzoon Mr. JACOBUS CORNELIS MATTHAEUS RADER- 

 MACHER, aan wie een voorloopig programma werd verzonden 

 met verzoek, tot deze stichting te willen medewerken. RADER- 

 MACHER had reeds lang met eenige vrienden plannen beraamd, 

 om ,,de fraaye letteren en kundigheden te Batavia en in de 

 overige Oostersche volksplantingen op den troon te vestigen". 

 ,,Men begreep (en dus begrijpen het ook vele uitmuntende mannen 

 in het vaderland), dat, indien er in deze Oostersche gewesten 

 immer eenige voortplanting van het Evangelic plaats kan hebben, 

 de smaak voor kunsten en wetenschappen daartoe aanleiding 

 moet geven, gelijk, voor twee eeuwen, de hervorming der 

 letteren die der godsdienst voorafging, even als de blozende 

 dageraad het opkomen van de zon". Deze woorden, aan het 

 voorbericht, dat het eerste deel der Verhandelingen van het 

 Bataviaasch Genootschap vooraf ging, ontleend, toonen ten 

 duidelijkste, hoe het doel eigenlijk was bevordering van het 

 Evangelic en van de volkswelvaart, en de beoefening van 

 wetenschappen en kunsten slechts middel. 



J. C. M. RADERMACHER stamde uit een Zeeuwsch geslacht, 

 dat, oorspronkelijk uit Aken en in 1599 naar Middelburg ge- 

 komen, reeds sedert een eeuw bewindhebbers aan de O.-I.-C. 

 geschonken had. Zoo kwam ook JACOBUS, de op 30 Maart 1741 

 geboren tweede zoon van den Thesaurier-Generaal der vorste- 

 lijke domeinen JOHAN CORNELIS RADERMACHER, nadat hij op 

 veertienjarigen leeftijd wees geworden was, door bemiddeling 

 van zijn oom SAMUEL, bij de O.-I.-C. in betrekking en vertrok 

 als jongen van zestien jaar met den rang van Onderkoopman 

 naar den Oost. Een voorspoedige loopbaan wachtte hem hier; 

 na vier jaar (1761) werd hij tot Koopman bevorderd, en reeds 



75 



