DE NATUURKUNDIGE COMMISSIE. 



was een psychisch zeer krachtige persoonlijkheid, die hoewel 

 hij in de tropen voortdurend met ingewandsaandoeningen te 

 kampen had, toch erin slaagde, belangrijke verzamelingen bij- 

 een te brengen (o.a. drie exemplaren van den tot dien tijd nog 

 vrijwel onbekenden Nautilus Pompilius). 



In het begin van 1842 wordt nog als lid der Commissie 

 benoemd de geoloog C. A. L. M. SCHWANER, Doctor in de Wis- 

 en Natuurkunde, Mannheimer van geboorte. Ook hij werd 

 door geldgebrek gedwongen eerst ruim een jaar te Buitenzorg 

 in werkeloosheid door te brengen; eerst daarna werd hem van 

 regeeringswege het onderzoek naar steenkolenlagen opgedragen ; 

 met dat doel vertoefde hij van 1843 tot 1847 P Borneo '). 

 Zijn zoologische arbeid was bijzaak; hoofdzaak voor hem was 

 de bestudeering der geologische gesteldheid van dit nog zoo 

 weinig bekende eiland en tevens het ethnographisch onderzoek. 

 SCHWANER was de eerste reiziger, die den tocht van Bandjer- 

 massin naar Pontianak door de binnenlanden van Borneo 

 volbracht. Na tot 1850 te Buitenzorg vertoefd te hebben, 

 werd hem in dat jaar opnieuw een reis naar Zuidoost-Borneo 

 opgedragen ; voordat hij zich aan deze taak kon gaan wijden, 

 stierf hij 30 Maart 1851 te Buitenzorg. 



Ook was nog aan de Commissie toegevoegd de teekenaar 

 H. VON GAFFRON, die zich evenals SCHWANER verdienstelijk ge- 

 maakt heeft door de aanwijzing van steenkolenlagen in de 

 buurt van de rivier Riam Kiwa. VON GAFFRON is administrateur 

 van de kolenmijn Oranje-Nassau te Pengaron (Z.-O.-Borneo) 

 geweest-, later assistent-resident van Billiton. Zijn geschriften 

 betreffen voornamelijk het voorkomen van ertsen in Zuid-Borneo. 



J ) C. A. L. M. SCHWANER, 1853. Borneo. Beschrijving van het stroomgebied 

 van den Barito en reizen langs eenige voorname rivieren van het zuid-oostelijk 

 gedeelte van dat eiland. Op last van het Gouvernement van Nederl. Indie gedaan 

 in de jaren 184347. (Uitgegeven door het Koninklijk Instituut voor de taal- 

 land- en volkenkunde van Nederlandsch-Indie). Amsterdam, 1853. 



1 2O 



