DE NATUURKUNDIGE COMMISSIE. 



Toch waren de bepalingen van 21 November 1829 en 

 5 Maart 1831 volstrekt niet zonder belang, maar het waren 

 factoren van het toeval afhankelijk, die deze weinige regeerings- 

 bemoeiingen van zoo groote gevolgen deden zijn. En deze 

 factoren waren de karakters van Hortulanus TEYSMANN en 

 van den chef der Natuurkundige Commissie DIARD. 



JOHANNES ELIAS TEYSMANN ') had, volgens het oordeel van den 

 eigenaar der buitenplaats .,Mentenberg", waar de oude TEYSMANN 

 tuinbaas was, dominee moeten worden, al was zijn karakter 

 verre van zachtzinnig en zijn oordeel, hoewel steeds rechtvaar- 

 dig, nooit ontziend of in overbeleefde termen gekleed. Maar 

 TEYSMANN JR. aangetrokken door het beroep van zijn vader, 

 werd tuinknecht op verschillende landgoederen en kwam in 1830 

 in dienst bij den nieuwbenoemden Gouv.-Gen. VAN DEN BOSCH. 

 In Buitenzorg werd hij reeds spoedig, zooals we zagen, de 

 vervano-er van den eersten hortulanus van 's Lands Plantentuin, 



& 



HOOPER. En juist TEYSMANN was degene, wiens levensloop 

 volkomen saamgeweven werd met het opnieuw ontwaken der 

 hem toevertrouwde botanische installing; niet aan een waardig 

 uiterlijk ontleende hij zijn invloed, evenmin aan parlementaire 

 of diplomatieke handigheden, maar aan de open natuur en de 

 rondborstigrheid van karakter, die hem zoozeer el^en was. Wat 



o ^y 



TEYSMANN meende, dat zei hij en wat hij zeide, werd door hem 

 gemeend. En er moest heel wat gebeuren, voordat TEYSMANN 

 een plan door hem in het belang van zijn tuin geacht, zells 

 al was dit tegen den zin van den Gouverneur-Generaal, liet 

 varen. Het meest kenmerkend is wel het bekende antwoord, 

 door TEYSMANN aan een der Gouverneurs-Generaal gegeven, 

 toen deze hem verweet, ten opzichte van enkele maatregelen 

 (het betrof het vellen van boomen) geen rekening met de 



') M. TREUB, 1890. J. E. TEYSMANN. Eene korte schets. (Teysmannia. I. 

 p. i 12). 



125 



