F. \V. JUNGHUHN. 



en ook dat eene verheffing van den ondergrond daarbij geen 

 rol speelt. Die theorie moge nu zeer verouderd schijnen, in- 

 JUNGHUHN'S tijd werd zij nog door veel geologen als juist aan- 

 aangenomen en zij werd gesteund door de autoriteit van een 

 LEOPOLD VON BITCH!". Dat JUNGHUHN ook op geologisch gebied 

 verdienstelijk werk heeft kunnen leveren, dankte hij voornamelijk 

 aan zijn onbevangen oordeel over feiten, aan zijn vrij-zijn van 

 alle bestaande theorieen, waardoor hij zonder vooringenomen- 

 heid tegenover de natuurvraagstukken te staan kwam. 



Onwillekeurig komt men bij de beschouwing van een zoo 

 grootsche figuur in ons Indisch natuuronderzoek, als die van 

 FRANZ WILHELM JUNGHUHN, tot een vergelijking met den grootste 

 onder zijn voorgangers, RUMPHIUS. En dan blijken beide mannen 

 in meer dan een opzicht overeenkomst te vertoonen: beiden 

 gaven zich met al hun kracht en al hun willen aan de taak, 

 die zij zichzelf hadden opgelegd, beiden kenden geen rust in het 

 land, waarheen het lot hen gevoerd had, en waar de rijke, 

 ongerepte natuur hun zooveel te zien en te overdenken gaf, 

 dat hun geheele leven hieraan gewijd werd; beiden beschikten 

 over een scherp waarnemingsvermogen, over een onbevangen 

 blik op de juistheid van overgeleverde verhalen en op de waarde 

 der ontdekte feiten. Maar daarnaast vinden wij ook punten van 

 verschil. RUMPHIUS leefde in een tijd van naief geloof, van bijna 

 kinderlijke vereering voor de ontzagwekkende wonderen der 

 schepping, zoodat hij meestal blijft staan bij een objectieve 

 natuurbeschrijving, al laat hij zich wel eens tot theoretiseeren 

 verleiden. JUNGHUHN is een kind van zijn tijd, van de woelende 

 en naar oplossing zoekende negentiende eeuw, voor wie 

 geen feitenkennis maar feitenverklaring hoofdzaak is. RUMPHIUS 

 wonend op een eiland, ver van de ,,beschaafde" wereld, 

 rustig genietend van de mooie Ambonsche natuur; JUNGHUHN, 

 een man vol kracht en strijdlust, wien de gansche wereld te 



152 



