ALGEMEENE NATUURWETENSCHAP NA 1850. 



Dr. H. A. BERNSTEIN was geneesheer aan het gezondheids- 

 etablissement te Gadok bij Buitenzorg, en kreeg door bemidde- 

 ling van SCHLEGEL, die TEMMINCK als directeur van het Leidsche 

 museum opgevolgd was, steun van de regeering voor een door 

 hem ontworpen reis naar Nieuw-Guinea en Halmaheira, en wel 

 een vaste maandelijksche toelage, benevens reis-, verblijf- en 

 uitrustingskosten. In Nov. 1860 vertrok hij van Batavia naar 

 Ternate en Batjan, waar hij een half jaar voor het Leidsche 

 museum verzamelde, daarna naar Halmaheira, Morotai, de Obi- 

 eilanden, Gebeh, Dammer enz. Toen hij zich (voorjaar 1865) 

 eindelijk op reis begaf naar het hoofddoel zijner tochten, Nieuw- 

 Guinea, overleed hij onderweg. BERNSTEIN was ongetwijfeld een 

 zeer bekwaam man, die echter naar verhouding van zijn gaven 

 niet voldoende heeft gewerkt. Slechts enkele ,,voorloopige 

 mededeelingen nopens reizen in den Molukschen Archipel" J ) 

 verschenen van zijn hand; de waarschijnlijk belangwekkende 

 brieven aan SCHLEGEL, den nieuwen directeur van het Leidsche 

 museum, zijn nooit uitgegeven, wel daarentegen zijn dagboek, 

 verzorgd door S. C. J. W. VAN MUSSCHENBROEK 2 ). 



Het werk van ROSENBERG en HOEDT was ook niet zonder 

 beteekenis ; het verschafte vrij veel materiaal aan het Rijks- 

 Museum, bouwstoffen voor BLEEKERS onderzoeking-en en voor 



o 



publicaties van SCHLEGEL en SNELLEN VAN VOLLENIIOVEN. 



De ,,Preussische Expedition nach Ost-Asien" (1860 62) was 

 een zeer succesvolle tocht ; de zoolocrische resultaten werden 



O 



door E. vox MARTENS verwerkt tot een standaardwerk 3 ), in vele 



-) Tijdschr Ind. Taal-, Land- en Volkenk. XVI. 1864. p. 399-495 en XVII. 

 1869. p. 79109. 



-) S: C. J. W. VAX MUSSCHENBROEK. 1883. Dagboek van H. A. BERNSTEIN'S 

 laatste reis, van Ternate naar Nieuw-Guinea, Salawati en Batante, 17 Oct. 1864 

 19 April 1865. (Bijdr. Taal-. Land- en Yolk. v. N.-I., 4 <= r. VII, 1883. p. 1105). 



3) E. VON MARTENS, 1867 1876. Die Preussische Expedition nach Ost-Asien- 

 Zoologischer Teil. 2 Bde. (Berlin, Band 1, 1876; Band II, 1867). 



