^1 SCHEIKUNDIGE ARBEID NA 1850. 



bereiding van verschillendelandbouwproducten (kina, suiker, thee, 

 enz.), waardebepaling van het product, handelsonderzoekingen. 



Maar ook blijven nieuwere stroomingen in de ,,theoretische" 

 chemie niet zonder invloed op de onderzoekingen ten behoeve 

 der practijk : naast bodem-analyse, zooals ze vroeger uitsluitend 

 verricht werd, is de studie der kolloidale eigenschappen van 

 den bouwgrond, waarover J. M. VAN BEMMELEN belangrijke 

 bijdragen gepubliceerd heeft, van beteekenis geworden; de 

 bepaling van bodemvruchtbaarheid wordt thans voor een deel 

 langs kolloidchemischen weg geleid. Trouwens de grootsche 

 vooruitzichten, die de kollo'idchemie ons opent, vinden wij ook 

 op ander gebied: de aanwezigheid van tairijke kolloiden in 

 levende planten is oorzaak van de groote rol, die deze nog 

 altijd min of meer geheimzinnige rubriek van scheikundige 

 stoffen speelt, men denke bijv. aan de belangrijke functie der 

 kolloiden bij de caoutchouc-fabricatie. Daarnaast is de studie 

 der enzymen, eveneens een vrij sterk mystieke groep van 

 stoffen, van verreikende strekking; ook het onderzoek der 

 looistoffen, die bij de bereiding van landbouwprodukten een 

 zoo gewichtige rol spelen. 



Scheikundige arbeid valt in Indie dus nog veel te verrichten ; 

 door het onafhankelijk karakter der scheikunde, waardoor in 

 vele gevallen landstreek en klimaat van ondergeschikt belang 

 zijn, zal haar studie in Indie altijd in de eerste plaats practisch zijn. 



Moge de voorspelling van GRESHOFF : ,,Rijke vruchten voor 

 chemie en physiologic, zoowel als voor het practische leven, 

 zullen niet uitblijven", steeds meer bewaarheid worden ! 



239 



