GEOLOGISCIIE ONTDEKKINGEN NA 1850. 



8. Ertiptief gesteenten der mesozdische periode, hoofdzakelijk 

 melafieren (die wellicht gedeeltelijk nog permisch zijn), kwarts- 

 porfieren, kwartsporfierieten, diabazen en diabaasporfierieten, 

 benevens enkele granieten. Men vindt ze vooral in de Zuider- 



o 



en Oosterafdeelingen van Borneo en in de Molukken (Ambon 

 o.a.), maar ook op Java en Sumatra. 



9. Oud-tertiaire (eoceene en oligoceene) afzetiingen zijn reeds 

 lang bekend van Borneo en Java, maar zijn ook in de Molukken 

 zeer verbreid (1899 eoceen VERBEEK). Zij behooren tot den 

 grooten gordel van nummulieten-gesteenten, die zich van Zuid- 

 Europa en Noord-Afrika door Britsch-Indie en Nederlandsch- 

 Indie tot aan Nieuw-Caledonie uitstrekt. Mergelschiefers van de 

 Padangsche Bovenlanden met fraaie fossiele visschen en planten, 

 worden door sommigen voor eoceen, door anderen voor opper- 

 cretace'isch gehouden. Nummulieten zijn van Sumatra merk- 

 waardigerwijze nog niet bekend. Tot de eoceene formatie 

 behooren de goede steenkolenlagen van Sumatra (Oembilien) 

 en van Borneo. 



10. De mioceene formatie bestaat gedeeltelijk uit eruptief- 

 gesteenten, gedeeltelijk uit grof en fijn, zanderig, mergelig en 

 kalkhoudend gruis van deze gesteenten in zee afgezet en met 

 talrijke fossielen. Niet alleen de zandsteenen en mergels, maar 

 zelfs de schijnbaar zuivere kalksteenen dezer formatie bevatten 

 steeds een belangrijke hoeveelheid andesietisch of basaltisch 

 materiaal, afkomstig van de mioceene eruptiefgesteenten. Dit 

 gruis wordt in de eoceene nummulietenkalken geheel gemist, 

 hetgeen bewijst, dat de andesieten en bazalten eerst na de 

 vorming van dien kalksteen ontstonden. Naast andesiet en 

 bazalt, die veelvuldig voorkomen, vindt men ook enkele leuciet- 

 en nepheliengesteenten, welke de oudste zijn onder de mioceene 

 eruptiefgesteenten. Mioceene gesteenten komen op de meeste 

 eilanden van den Archipel voor, maar niet op Banka, Billiton, 



248 



