NATUURKUNDIGE AARDRIJKSKUNDE NA 1850. 



onderdeel in verschillende tijdschriften ') te vinden zijn, tenvijl 

 kort geleden een tvveetal samenvattende werken 2 ) van zijn hand 

 verschenen. Voortbouwend op de door den bekenden oceano- 

 graaf G. H. DARWIN aangegeven methode van getijderegistreering 

 \verd door v. D. STOK een getijbepaling ingevoerd en een getij- 

 dienst ingesteld, die omstreeks 80 stations van waarneming om- 

 vatte. Sedert 1908 worden door het Observatorium getijtafels 

 samenoresteld voor Pontianak, Belawan Deli, Oost- en Westorat 



> O 



van Soerabaja, Oedjoeng Panka, Bandjermasin, Moeara-djawa 

 en Palembang. Zoodoende is de verticale beweging der Indische 

 zeeen thans voldoende bekend, de horizontale bewegingen, 

 d. w. z. getij- en moessonstroomingen zijn echter nog bijna niet 

 onderzocht. 



Daarentegen is het met de kennis van den vorm der zee 

 veel beter gesteld ; de vertikale vorm, d. w. z. de diepte der 

 verschillende Indische zeeen, had voor 1870 nog een eenigszins 

 mystiek waas over zich ; alleen die wateren, waar schepen 

 ankeren konden, werden onderzocht en hun diepte gemeten. 

 ,,Diepten boven 100 vademen ( 180 Meter) komen op de 

 zeekaarten dezer streken van voor 1870 slechts sporadisch 

 voor. Betrouwbare gegevens omtrent de vraag of de diepten 

 in de binnenzeeen van den archipel bij honderden, dan wel bij 

 cluizenden vademen waren te rekenen, had men nog slechts op 

 enkele punten" 3 ). Daarin is nu na 1870 een ingrijpende en 



*) Versl. en Med. K. A. W. Amsterdam, 1889; Tijdschr. Kon. Inst. v. Inge- 

 nieurs, 18901896; Natuurk. Tijdschr. v. N.-I., 1896. 



-) J. P. v. D. STOK, 1897. Wind and Weather, Currents, Tides and Tidal- 

 Streams in the East-Indian Archipelago. Batavia, 1897. 



J. P. v. D. STOK, 1910. Elementaire Theorie der Getijden. Getijconstanten 

 in den Indischen Archipel. (Kon. Ned. Met. Inst. N. 102. Med. en verh. 8) 

 Utrecht, 1910. 



3) G. F. TVDEMAN, 1913. De oceanographie van den Oost-Indischen Archipel. 

 Catalogus Kolon. Aardrijksk. Tent. Amsterdam, 20 Sept. 31 Oct. 1913. p. 

 57-65). p. 59)- 



261 



