NATUURKUNDIGE AARDRIJKSKUNDE NA 1850. 



gunstige verandering gekomen: de expeditie van de ,,Lightning" 

 onder bevel van WYVILLE THOMSON (1868) was hier de baan- 

 breker; de ,,Challenger" (1872 1876) volgde, en daarna tal 

 van andere schepen en expedities, niet het minst door de 

 ,,Siboga", het Nederlandsche expeditieschip onder leiding van den 

 Luitenant t. Zee ie klasse (thans Vice-Admiraal) G. F. TYDEMAN r ) 

 en MAX WEBER. Na het succesvolle Siboga-werk waren het 

 vooral kabelleggers en schepen met wetenschappelijk doel uit- 

 gerust, maar ook wel opnemingsvaartuigen van onze Marine 

 (H. M. Opnemingsvaartuigen ,,Bali", ,,Borneo" en ,,van Gogh", 

 H. M. Flottieljevaartuig ,,Edi", het Duitsche Onderzoekingsschip 

 ,, Planet", de Engelsche Kabellegger ,, Magnet" en het Engelsche 

 Oorlogsschip ,,Fantome"), aan wier waarnemingen belangrijke 

 gegevens omtrent de diepte der Indische zeee'n ontleend konden 

 worden. Met hoe groote moeilijkheden het dieplooden vroeger 

 aan boord van daartoe niet speciaal uitgeruste schepen te kampen 

 had, blijkt wel uit het feit, dat de Siboga een diepte van 4000 

 Meter vond op een plek in de Banda-zee, nabij welke vroeger 

 door een oorlogschip de zeediepte op 7200 Meter bepaald was. 

 De moderne onderzoekingen, waarbij geen touw, maar staaldraad 

 gebruikt werd en waarbij loodingswerktuigen dienst deden, 

 geconstrueerd volgens het door den Amerikaanschen zeeofficier 

 BROOKE aangegeven beginsel, zoodat het grootste deel van het 

 gewicht op den zeebodem achterblijft, hebben in oudere waar- 

 nemingen tal van fouten doen zien en hebben thans een vrij 

 goed overzicht over de ligging van den zeebodem tot resultaat 

 gehad. Oceanographisch werk heeft o. a. de aanwezigheid ge 

 toond van twee onderzeesche plateau's, waarop Java en Sumatra 

 met Borneo en Nieuw-Guinea met Australie gemeenschappelijk 



J ) G. F. TYDEMAN, 1903. Hydrographic results of the Siboga-expedition. 

 (Uitkomsten der Siboga-expeditie. Monographic HI, 1903. 93 pp.). 



262 



