m 



wensch, dit als supplement te laten volgen, nadere overwegingen 

 hebben er toe geleid dit niet te doen, — vooral ook omdat het 

 supplement alsdan niet het minst belangrijke gedeelte van mijn 

 werk zou hebben uitgemaakt — maar liever beide deelen tot één 

 geheel om te werken. 



Nu echter rees de groote en moeijelijke vraag : Hoe de onmisbare 

 ondersteuning te vinden, om mijn werk, zóó uitgebreid en zóó 

 vermeerderd, het licht te doen zien? Ook nu weder mogt ik in 

 mijne pogingen daartoe gelukkig slagen. 



Door de geldelijke ondersteuning toch , mij van wege Heeren 

 Directeuren van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen 

 te Haarlem , en van de Nederlandsche Handelmaatschappij te Amster- 

 dam, toegezegd, zag ik mij gelukkig in staat gesteld mijn werk 

 ter perse te leggen. 



Ik acht het mij dan ook ten duren pligl, hier openlijk mijn 

 warmen dank te betuigen aan Heeren Directeuren der genoemde 

 maatschappijen voor de krachtige hulp , die zij mij zoo welwillend 

 hebben verleend. 



Zonder die vereerende hulp toch zou mijn wensch om mijn 

 werk gedrukt te zien, waarschijnlijk niet vervuld zijn geworden. 



Dit wat betreft den oorsprong van deze bibliographie , nu ook 

 een enkel woord over de bewerking. 



Een bhk op de inhoudsopgave zal terstond doen zien , tot hoe- 

 verre ik gemeend heb nu mijn plan te moeten uitstrekken, en 

 tevens zal men zich daarbij van de belangrijkheid der uitbreiding , 

 in vergelijking met mijne «Proeve" kunnen overtuigen. 



Vooral springt die vermeerdering in het oog bij de eerste aldee- 

 ling : Natuur 1 ij ke geschiedenis van de visschen, die in 

 de » Proeve" ruim 1300 nummers telt en nu tot ongeveer 2800 

 nummers is aangegroeid. 



Was ik vroeger van oordeel , dat eene lijst van de voornaamste 

 werken over de natuurlijke geschiedenis van de visschen in het 

 algemeen, en van enkele soorten in het bijzonder, voor mijne 

 verzameling onmisbaar was; nu toch meende ik, zooveel in mijn 

 vermogen was, alles te moeten opnemen, wat over dit onder- 

 werp geschreven is , hetzij in speciale werken , hetzij in tijdschrii'ten 



