IV 



of in de werken van geleerde genootschappen; maar tevens ook 

 wat in reis- , land- ol plaatsbeschrijvingen over de visschen is opge- 

 nomen. Verhandelingen van streng anatomischen aard en die over de 

 fossile visschen , heb ik gemeend , — om niet al te uitvoerig te wor- 

 den, — achterwege te moeten laten, ofschoon men wel zal bemerken, 

 dat ik ook op dat gebied niet zelden een uitstapje heb gedaan , zoodra 

 de vrees bij mij opkwam , dat ik , door de eene of andere anato- 

 mische verhandeling onvermeld te laten , aan de werken , die wèl 

 in mijn kader pasten, schade zou berokkenen. 



Het zal overigens wel overbodig zijn te doen opmerken , dat men 

 over den Haring, den Zalm en de Walvisschen, behalve 

 de speciale werken — in afzonderlijke afdeelingen vermeld — tevens 

 de wAlgemeene werken" , te raadplegen hebbe. 



Mogt het soms bevreemding wekken, dat aan de Natuurlijke 

 geschiedenis van de Walvisschen ook eene plaats is aangewezen 

 in de eerste afdeeling , — visschen — ik heb gemeend dat te moeten 

 doen omdat de walvischwm^^^ eene belangrijke plaats inneemt in 

 de tweede afdeeling , — visscherijen — en het niet zelden gebeurt , 

 dat bij de natuurlijke geschiedenis van dit zoogdier, tevens de 

 beschrijving van zijne vangst is gevoegd. 



Bij de groote verwachtingen , die men — vooral in den laatsten 

 tijd — van de Kunstmatige vermenigvuldiging der 

 visschen, uit een industrieel oogpunt , koestert , geloof ik er 

 hier wel op te mogen wijzen, dat de afdeeling in mijne biblio- 

 graphie aan dit onderwerp gewijd , ruim 180 nummers telt. Belang- 

 stellenden hebben dus ruimschoots gelegenheid om hunne kennis te 

 verrijken met hetgeen — vooral in het buitenland — over dit 

 gewigtig onderwerp het licht heeft gezien. 



Indien ik zelf een oordeel mogt uitspreken over de waarde van 

 dezen arbeid, in vergelijking met mijne «Proeve", dan zou ik 

 zeker geen oogenblik aarzelen om aan de tweede afdeeling — de vis- 

 scherijen — den voorrang te geven. Mijne voortgezette nasporingen 

 toch hebben mij een schat van werken leeren kennen, waarin 

 mededeelingen betreffende de visscherijen voorkomen, die voor 

 hem , die over dit hoogst belangrijk onderwerp iets meer verlangt 

 te weten , dan hetgeen in de bekende handboeken is neergelegd , 



