XI 



nog gebruiken — het daaromtrent wel met mij ééns zullen zijn. 



Dat overigens mijn werk vele gebreken heeft , dat het nog verre 

 van volledig is, ik ben er helaas! ten volle van overtuigd. Reeds 

 nu ontbreken enkele werken en tijdschrift-artikelen , die in den 

 loop van 1872 — 73 zijn verschenen, en die niet konden opge- 

 nomen worden, omdat mijn werk in het begin van 1872 ter perse 

 ging. Niets zal mij dan ook aangenamer zijn, dan vanbelangstel- 

 lenden welwillende aanmerkingen, of bijdragen die vvelligt later 

 ter completering kunnen strekken, te mogen ontvangen. 



Mogt men hier of daar op onjuistheden in de titelbeschrijvingen 

 stuiten , dan strekke ter mijner verschooning dat ik de titels veelal 

 moest geven, zóóals ik ze vermeld vond in de geraadpleegde bronnen. 



Ofschoon ik bij alle afdeelingen — behalve de Nederlandsche wet- 

 geving — de alphabetische orde , volgens de namen der schrijvers heb 

 gevolgd, meende ik toch een algemeen alphabetisch naamregister 

 aan mijn werk te moeten toevoegen, vooral ook omdat dezelfde 

 schrijver niet zelden in verschillende afdeelingen wordt genoemd. 

 Tevens vertrouw ik, dat de verwijzingen bij de inhoudsopgave 

 gevoegd, het gemakkelijk gebruik van dit werk zullen bevorderen. 



Opdat men ook buiten ons vaderland in deze bibliographie den 

 weg zal kunnen vinden, heb ik bij de hoofden der verschillende 

 afdeelingen, de voorrede en de inhoudsopgave, eene vertaling in 

 het fransch gevoegd. 



En nu een woord van weigemeenden dank aan allen, die mij 

 op de eene of andere wijze behulpzaam zijn geweest in het tot 

 stand brengen van dit werk ; die mij met hun invloed , hun raad 

 of hunne boeken hebben ten dienste gestaan. Vooral oevoel ik 

 mij verpligt aan de Heeren: Mr. L. Ph. C. van den Bergh, Dr. 

 P. Bleeker, M. F. A. G. Campbell, Mr. P. F. Hubrecht, Mart. 

 Nijhoff en Dr. A. Yrolik te 's Gravenhage ; A. A. van Bemmelen, 

 Mr. J. C. E. Baron van Lynden, J. H. Scheffer en A. P. van Stolk 

 te Rotterdam; Fred. Muller en G. F. Westerman te Amsterdam; 

 C. J. Bottemanne Mz. en P. A. Tiele te Leiden ; .1. P. van Visvliet 

 te Middelburg, J. P. .1. W. Korndörffer te Breda en J. L. Beijers 

 te. Utrecht. Terwijl ik bovendien aan de Heeren van Bemmelen, 

 Campbell , Scheffer , Tiele en Westerman mijn warmen dank betuig 



