WALVISCHVANGSÏ JSN REIZKN TJiK WALVISCHVANGST. 233 



3427. Beschryvinghe van der Samoyden Landt in Tartarien. Nieulycks 

 onder 't ghebicdt der Moscoviten ghebracht. Wt de Russclie tale overgheset , 

 Anno 1609. Met een verhael van de opsoecking ende ontdeckinge van de 

 nieuwe deurgang ofte straet iut Noordwesten na de Rijcken van China ende 

 Catliay. Ende een Memoriael gepreseuteert aendcu Coniugh van Spaengieri, 

 belanghende de ontdeckiuglie ende gelegenheyt van 't Laud ghenaerat Australia 

 Incognita. t'Amsterdam /by Hessel Gerritsz. A». 1612. éo. Met 3 kaarten. 



(Latijnsche uitg.) K . B . 's G . — B . L. H. 



Ue (eerste) latijnsche uitgave van 1613, getiteld: Descriptio ac delineatio Geo- 

 graphica Detectionis Freti , Sive , Transitus ad Occasum , supra terras Americanas, 

 in Chinam atq ; Japonetu ducturi. Receus investigati ab M. Henrico Hudsono 

 Anglo. Item, exegesis Regi Hispauiae facta, super tractu recens detecto , in 

 quinta Orbis parte , cui nomen, Avstralis incognita. Cum dcscriptione Terrarum 

 Samoiedaium , & Tingoesiorum, in Tartaria ad ürteiu i'reti Waygats sitarum , 

 nuperq ; sceptro Moscovitaruin adscitarum. Amsterodami Ex officina Hesselij Gerardi. 

 Anno 1613. 4o. {Tiele , Me'moire. bl. 183 e) bevat twee bijvoegsels, waarvan 

 het eene handelt over de reis naar het Noorden in 1611 , van Jan Corneliszoou 

 May; het andere over de ontdekking vau Spitsbergen door de Hollanders in 

 1596, en over de aanmatiging der Engelscheu wegens het uitsluitend regt op de 

 walviichvangst bij Spitsbergen, terwijl bij de tweede latijnsche uitgave van dat 

 jaar {Tiele, Mémoire, bl. 184/) door Hessel Gerritsz. nog een Appendix van 

 4 blz. is gevoegd, waarvan de drie laatste de memorie van Petrus Plancius.tot 

 wederlegging vau het door de Engelschen beweerde regt inhouden , welke 

 „Memorie" ook is opgenomen in de: Histoire du pays norame Spitsberghe" 

 (isio. 3462) en in Wassenaer, Histor. verhaal. (No. 3603.) M 



Beide latijnsche uitgaven bevatten 4 kaarten , eene kopergrav. en 3 houtgrav. , 

 waarbij o. a. de afbeelding van eeu walvisch , met achtregelig onderschrift. 



Voor de verdere uitvoerige en naauwkeurige bibliographische be=chrijving vau 

 deze collectie, waarvan een belangrijk gedeelte wordt ingenomen door twee ver- 

 handelingen van Isaac Massa, verwijs ik naar het reeds genoemde werk van 

 den heer Tiele, bl. 179 — 190; benevens de: Histoire des guerres de la Moscovie 

 par Isaac Massa, publiée par M. Ie Prince Michel Obolensky et M. Ie Dr. 

 A. o. d. Linde. Brux. 1866. 2 dln. 8o. K. B. 's G. — B. R. L. 



3428. Bond, (John) On a machine for killing whales. 



Zie: Philos. transact. 1751. bl. 251. K B.'s G. — B. B. G. R 



3429. Borden (C.) und R. Copeland, Kurze Geschichte der Ueberwin- 

 teruugen in den Arktischen Regionen wahrend der letzten 50 Jahre. 



Zie: Petermann's Geogr. Mittheilungen. 1869. IV, bl. 142-154. 

 Vertaald in: Album derNatuur. 1873, afl. 3. K.B.'sG.-B.N.A.M.—R.B.—R.L. 



3430. Bottemanne Mzn., (C. J.) Walvisch vangst. Naar aanleiding van 

 de artikelen van J. S. Nougaret. (Revue des deux moudes. Zie No. 3505.) 

 en van Mr. /. A. cm Eyk in: (Tijdschrift v. Volksvlijt. Zie No. 3458). 



K. B. 's G. —B. iV. J. M. — R. L. 



Zit: De Economist, 1871. bl. 481—493. 505—509. 



') Naar aanleiding van het hier medegedeelde, omtrent het door de Engel- 

 schen beweerde regt op den vischgrond bij Spitsbergen , mag ik de volgende aantee- 

 kening, voorkomende bij: /. K. J. de Jonge, De opkomst van het Nederl . 

 gezag in O. ludië. dl. I, bl. 24, niet onvermeld laten: 



,,Op het Rijks-archief bevindt zich eene verklaring van Jan Cornelisz. Rijp , 

 voor Burgemeester en Schepenen vau Delft afgelegd in den jare 1613, omtrent 

 de ontdekking van Spitsbergen. Het is echter slechts een afschrift, en dan nog 

 wel in de fransche taal overgezet , gevoegd bij andere papieren betrekkelijk de 

 twisten met de Engelschen over de walvischvangst en visscherij op de kusten 

 van Spitsbergen.^' 



Vergelijk ook: 6'. Muller's Mare clausum. bl. 116-135 en Bijl. F en G. bl. 

 366—373. 



