3i5 LIB. VI.SECf. IV. SANGUINIS PER VENAS 



co globulum urgeant , tanto major in trunco velocitas nafcetur , reliquis 

 iifdem manentibus , quanto majus ramorum lumen, majorve in globulis ra- 

 morum numerus eft , cum lumine , numeroque globulorum trunci compa- 

 ratus. Ita in hydraulicis notum efl: , contrado iluminis alveo ceieritatem 

 augeri (/) , dum vires moventes fufficiant. Neque in corpore animato 

 expvrimenta diflTentiunt (g) quae in ordinato naturae more fanguinem ce- 

 lerius in trunco, quam in ramis , moveri oftendunt , inque truiici pnrte 

 argufta celerius , quam in latiori ( h ). Ejufmodi vero hanc accelerationeni 

 effe aequnmell; creditu , ut in primis venis minimis uniusglobuli fanguis ali- 

 quanto lentius , quam in proxime majori trunculo fluat , in majoribus ite» 

 rum truncis niajor velocitas fit , quam quidera in venis mediocribus ( i ). 



§. V I. Cmifi^ auxiliares, 



Mufcidi 

 • 

 Haec procul dubio potiflima caufa eft, quae venofi fanguinis motum ita 

 adjuvat, ut abfque ea minimis potiffimum in vafis intcger continuari ne- 

 queat, & videtur omnino Creatoris lapitntia ita tines rcrum contt-n peralTe, 

 ut corporis exercitatio tamquam auxiliaris cordis potentia addita fit , qua 

 diftitutum cor folum fuo niunefe segrius fungatur. Sola quies animalium 

 hibernantium fanguinis motum ita frangit , ut neque cordis pulfus fenfibus 

 noftris fe offerat ( /j ) , neque calorem porro producat ( /). 



Hinc in hominibus fellulariis , litteratisque viris & regnorum recloribus 

 frequens hypochondriacus morbus (m) , neque rarx ha?morrhoides (?0» 

 cum fanguis in vena portarum ftagnet. Hinc ab exercitationis defedu oede- 

 mata , & hydrops. Inde nimia obefitas hominum refidura (p) > & a"i- 



mali- 



(/) Gravezan-de EJem. phyfic. mathem. p. 48?. J. de C OKt^^de perfpir. 



(5) Srmzd. Memoire Ex^^ iz<. conf. Morgan mecbaJt. HrincifL p. 78. Prof. 6. 

 E u T L B R de venjfeU. p. 1 1 . S c H w E N k e p. t^. 



(,b ) Obf 12*. 



(?) Sbnac T. 11. p. 17J. coiif. phaenomenon m fhil. traiif. n. 4^0. 



(*) Conf. L. rV. p. 4? 7. HAi.£Ea Gefchwhte der thieren p. %S. dc niele Hab.". 

 YHi apiid BiRCH T. IV. p. 5^7. 



(/) L. VI. p. is8. Z99. 



( w ) Pr<tleci. in Boerh. iKft, T. TII. p 497. 



(w) Ib'd. p. ^47. Stahx. vonder gnldnen ader p. 110. 



(p) Pralecl. in Eoerb. Jnjhs. T. Ul. p. 498. & hujus operis L. L p. i9- 



