405 



Reeds onder zeer jonge bloemknoppen waren de aangetaste van 

 de normale te onderscheiden. Bij de eerste was het gesloten 

 geheel der bloembladen iets grooter; maar vooral kenmerkten 

 zij zich door de terstond beginnende zwelling van het ovariuni 

 (fig. 3). Hoe aanzienlijk die zwelling is blijkt reeds uit de 

 vergelijking der figuren 3 en 4 met fig. 2, allen even sterk 

 (2 maal) vergroot. Figuur 2 stelt voor, een bloemsteel met 

 gynostemium eener goed geopende bloem. Het nauw merkbare 

 ovarium op den top van den bloemsteel, is met ov. aan- 

 geduid. De beide andere figuren stellen knoppen voor met 

 abnormaal gezwollen ovariën; naar de natuur geteekend. 



Aan een der bloemtrossen vond ik één normaal , dat is dus 

 dus door bestuiving, gezwollen ovarium. Eene horizontale 

 snede er van is in fig. 5 voorgesteld. Ter vergelijking heb ik 

 er op denzelfde schaal, naast geteekend: 1". eene doorsnede 

 door een abnormaal gezwollen vruchtbeginsel van dezelfde 

 grootte (fig. 6) ; 2" eene horizontale snede door het ovarium 

 eener geopende , onbestoven , bloem (fig. 7). Men ziet dat de 

 verschillen tusschen de figuren 5 en 6 zeer gering zijn : bij 

 abnormale zwelling schijnen de segmenten van het vrucht- 

 beginsel iets minder uit te puillen (fig. 6). 



Doch niet alleen wat den vorm betreft doet de opzetting 

 door larven veroorzaakt, geheel denken aan die welke normaal 

 door bestuiving wordt te weeg gebracht: ook ten aanzien der 

 vergrooting van de vaatbundels , en vooral , der aanzameling 

 van voedende stoffen in het ovarium, is dit hel geval. In de 

 placentae en om de vaatbundels verzamelt zich in de cellen 

 eene groote hoeveelheid amylum. Op de doorsnede door een 

 ouder abnormaal gezwollen ovarium , in fig. 8 , slechts 4 

 maal vergroot, voorgesteld zijn de amylum houdende plekken 

 met zwarte stippen aangeduid. Geheel op dezelfde plaatsen 

 komen, bij normaal gezwollen ovariën van vele orchideën, 

 aanzamelingen van amylum voor; voor verscheidene gevallen 

 werd dit vroeger door mij aangetoond i). 



') ]M. T r e u b , Notes sur Tembryogénie de quelques orchidées, Am- 

 sterdam 1879. 



