44r) 



Een laatste bijzondere omstandigheid, welke hier kort vermeld 

 moet worden , is de invloed van een kunstmatig aangebrachte 

 kromming. Wanneer men namelijk takken, die onder overigens 

 gunstige omstandigheden voor wortel- en knopvorming geplaatst 

 zijn, krom buigt, dan is het vooral de convexe zijde, onver- 

 schillig of deze naar boven of beneden gekeerd is, waaruit de 

 nieuwe wortels ontspringen. Op die wijze gelukte het aan 

 Vöchting wortelvorraing in de nabijheid van den top van 

 een takje van Heterocentron di versifolium op te wekken. 



§ 4. Algemeene beschouwingen. 



Tracht men de verschillende feiten, welke in het boven ge- 

 geven overzicht zijn opgesomd , onder een gemeenschappelijk 

 gezichtspunt te vereenigen , dan gevoelt men , dat naast een 

 onmiskenbaren invloed van zekere uitwendige krachten een 

 inwendige toestand der betrokken plantendeelen bestaat, die 

 bij de verklaring van het optreden der nieuwvormingen als hoofd- 

 factor moet beschouwd worden. 



Wat hoeft men echter van dezen inwendigen toestand te 

 denken; is het zooals Vöchting wil een geheimzinnige 

 krac^ht , waarvan wij den aard nog niet kunnen doorgronden ? 

 Of is het mogelijk de genoemde verschijnselen op reeds bekende 

 werkingen in de levende plant terug te voeren? De oudere 

 physiologen , zooals Duhamel l), Knight, Decandolle '^) 

 en Mohl •'*), en in den laatsten tijd ook Sachs ■*) , zijn van 

 het laatste gevoelen ; zij meenen dat een der gewichtigste fac- 

 toren , waardooi' de plaatsen voor de nieuwvorming van knoppen 

 en wortels aan stengelorganen en aan wortels bepaald worden, 

 gezocht moet worden in den wopstijgenden" en den wneérda- 

 lenden sapstrooni." Door vindingrijke proeven gelukte het aan 



1 



') Sachs, Arbeiten des botanischon Tnstituts in Würzburg, Bd. II 

 1880, pag. 454. 



2) Physiologie végétale, T. I, Paris 1832, pag. 163. 



3) Linnaea, 1837, pag. 493. 



'') Stort' und Form der Pflaiu.enorgane , Arbeiten etc, Bd. II, 1880, 

 pag. 469. 



