473 



tweede cellaag en eindelijk ook over de opperhuid zelve uit. De 

 knoppen van Nasturtium ontstaan dus, evenals die van 

 Hyacinthus, uit een ceJgroep en niet uit één enkele cel. 



Naar het mij voorkomt is het feit dat de adventiefknoppen 

 op de Nastui'tiumbladen, — en bij C a r d a m i n e is dit even- 

 eens het geval, — in onmiddellijk contact met de houtbundels 

 ontstaan, niet onbelangrijk, daar zij zich hierdoor aan de knop- 

 pen, welke aan stengels en wortels voor kunnen komen, nader 

 aansluiten. In de laatstgenoemde gevallen toch vormen zich de 

 knoppen eveneens geheel onafhankelijk van het phloëem uit 

 schors of callusparenchj^m , maar verraden steeds een zekere 

 betrekking tot het xjdeem , onverschillig of dit van primairen 

 of secundairon oorsprong is. 



Een andere opmerking die de aandaclit verdient, heeft be- 

 trekking op het aandeel dat de epidermis in de vorming der 

 adventiefknoppen neemt. Hoezeer het, gelijk boven werd me- 

 degedeeld, hoogst waarschijnlijk is dat niet daarin, maar in de 

 cellaag welke aan 't xyleem grenst de allereerste celdeelingen 

 optreden welke tot het ontstaan der knoppen aanleiding geven, 

 is het toch zeker dat de epidermis een niet onaanzieidijk deel 

 der toekomstige plant oplevert, want reeds zeer vroegtijdig 

 worden daarin zoowel tangentiale als verticale deelwanden 

 bemerkbaar. I)e plantjes op de Nasturtiumbladen zijn dus, 

 zooals men dit gewoonlijk noemt, van exogenen oorsprong en 

 stemmen daarin overeen met alle, onafhankelijk van calliis, 

 uit bladen gevormde adventiefknoppen. 



De uitwendige differentieering welke langzamerhand aan de 

 grooter wordende knolletjes der Nasturtiumbladen zichtbbaar 

 wordt, is zeer eigenaardig. Eerst ziet men twee, drie of meer 

 kegelvormige verhevenheden op de oppervlakte ontstaan, welke 

 groen van kleur zijn en een geruimen tijd in de richting welke 

 zij toevallig bezitten, doorgroeien ; zoodoende vormen zich eenige 

 cylindrische staafjes welke ruim 1 a 2 niM. lang kunnen wor- 

 den (bw Fig. 10). Is deze lengte echter bereikt, dan treedt 

 bij verderen groei plotseling verandering op: zij verliezen hun 

 groene kleur, worden positief geotropisch (bw Fig. 11) en ne- 

 men in één woord de eigenschappen van wortels aan. In droge 



