481 



dities waaronder de betrokken plant verkeerd heeft; zoo schijnt 

 bij N a s t n r t i u ni en C a r d a m i n e verhindering van den bloei 

 der plant, deze dispositie in de bladen te vergrooten, terwijl een 

 gedeeltelijk verwelken ditzelfde gevolg heeft voor de bladen der 

 Crassulaceën en de bolrokken der Liliaceën. Het is dui- 

 delijk dat deze dispositie de plaatsing der knoppen wel in het 

 algemeen, maar niet in bijzonderheden regelen kan ; zoo zal zij 

 in het parenchym van een Nasturtiumblad wel overal dezelfde 

 wezen en kan dus niet als de oorzaak beschouwd worden waardoor 

 de knoppen juist in de oksels der nerven ontstaan. Ten tweede, 

 de bijzondere dispositie der plant tot knopvorraing op bepaalde 

 organen ; daar de propagatieverschijnselen aan bladen , indien 

 zij onder gewone omstandigheden optreden , zooals bij de mos- 

 sen en de varens, voor de plant van groot voordeel moeten 

 wezen, mag men niet uit het oog verliezen dat zich dientenge- 

 volge bij de vorming der adventief knoppen adaptatieverschijnseien 

 kunnen voordoen tengevolge waarvan deze knoppen juist daar 

 ontstaan waar dit voor de plant het voordeeligst is ; natuurlijk 

 zal deze invloed zich niet doen gevoelen in die gevallen waar 

 de vermeerdering der betrokken plant door adventiefknoppen 

 alleen met behulp van kunstmiddelen gelukt. Verder is het 

 duidelijk dat zulke adaptatiën wel in het algemeen, maar niet 

 in kleine bijzonderheden de plaatsing der knoppen op de bladen 

 kunnen regelen. Ten derde, de verwonding; niet alleen in die 

 gevallen waar een callus tot het ontstaan der adventiefknoppen 

 aanleiding geeft zooals bij de Gesn er iaceën, maar ook daar 

 waar dit niet het geval is zooals bij de boli'okken van hj^a- 

 cinthen en lelies en bij de bladen der B ego ni a's, begunstigt 

 de verwonding blijkbaar in meerdere of mindere mate het ont- 

 staan van knoppen uit de beschadigde weefsels; ook de vorming 

 van takken uit reeds aanwezige knoppen wordt door het maken 

 van een insnijding in het blad beneden den betrokken knop, niet 

 zelden bevorderd, gelijk "V ö c h t i n g dit voor Cardamine 

 heeft bewezen. Ten vierde, de bijzondere dispositie van be- 

 paalde punten van het blad of van andere organen tot knopvor- 

 ming; het vinden van dezen factor was het hoofddoel van al het 

 voorafgaande, en het is thans gemakkelijk daarvan een nauw- 



