46 



misschien zullen een Idc'in aantal van die kaarten gecom- 

 bineerd ons iets kunnen vertellen van landstreken die het 

 eerst in aanmerking komen flink bestudeerd te voorden; 

 een andere wijze van aanvatten zou echter zonder twijfel veel 

 gemakkelijker tot dezelfde resultaten hebben kunnen leiden. 

 Wanneer wij nu eens vergelijken wat Belgen en Duit- 

 schers al gepraesteerd hebben op het gebied der planten- 

 geographie van hun land, en ik noem U Mas sart, Graeb- 

 ner en Reincke, staan wij Nederlanders dan niet erg 

 daarbij ten achter. 



Met weinig hulpmiddelen, op zeer bescheiden schaal heb 

 ik zelf eenige waarnemingen gedaan op Terschelling en 

 Vlieland ; vroeger had ik een aantal andere streken van ons 

 land bezocht en al gauw kwam ik tot de conclusie dat 

 iemand, die nog maar heel weinig deelen van ons land 

 heeft bestudeerd, toch zeker niet bevoegd is om een juist 

 oordeel te kunnen vellen zelfs over het kleinste gedeelte 

 onzer flora. Ik geef mijne beschouwingen nu nog met de 

 noodige reserve, ben vooral daardoor wat moediger gewor- 

 den omdat ik meende in de geobotanische literatuur van 

 de naburige landen genoeg steun te vinden voor mijne 

 conclusies getrokken uit een klein aantal eigen waarnemingen. 



Om nu op Terschelling terug te komen, ieder uwer weet 

 hoe op dat eiland een aantal zeldzame planten te vinden 

 zijn. Gij denkt daarbij natuurlijk dadelijk aan Anagallis 

 tenella, Helianthemum gutcatum en Vaccinium mac7''ocarpon, 

 planten die daar ontdekt zijn door H o 1 k e m a, die een uiterst 

 lezenswaardig proefschrift heeft geschreven „De Planten- 

 groei der Noordzee eilanden." (1870). 



Wij bezitten verder nog een verslag van een excursie 

 door leden der Nederlandsche Botanische Vereeniging naar 

 Terschelling gemaakt (1886), in het Nederlandsch Kruidkun- 



