98 



die afstaande zijtakken dragen). Op schaduwrijke plaatsen 

 wordt de bebladering van R. sanguineus sterker en krijgt 

 deze soms drie goed ontwikkelde knobbels; echter lang 

 niet altijd. Ook bezitten wij overigens typische R. con- 

 glotneratus met één of twee knobbels. Dat de zaden bij 

 R. conglomeratus grooter zouden zijn, is evenmin een 

 kenmerk, dat steeds opgaat. Wel is er vaak verschil in 

 grootte, maar toch bezitten wij ex. van R. conglomeratus 

 met kleinere zaden dan andere ex. dezer soort. 



Wat vormen aangaat, vindt men van R. conglomeratus 

 er eenige vermeld in Ascherson-Graebner Synopsis 

 IV p. 716, waarvan in ons land wel voorkomen: 



I. Vulgans Wal Ir.: Bloeiwijze weinig vertakt met meest 

 rechtopstaande takken. Vruchtkleppen met langwerpige, 

 gladde knobbels. 



IL Pusillus Beek. Takken der bloeiwijze afstaand. 

 Vruchtkleppen met groote, dikke knobbels, die vaak aan 

 den voet gegroefd zijn. 



Als synoniemen worden in A. en G. van II pusillus o.a. 

 opgegeven: R. diuaricatus Thuill non L, en R, pycno- 

 carpus Wal Ir., welke door de Bruyn als twee aparte 

 variëteiten van R. conglomeratus worden onderscheiden. 

 Op zonnige plaatsen worden stengels, bladstelen en blad- 

 nerven donkerrood. Men heeft dan de lusus: atripur- 

 pureus Aschers. Ook overgangen van het type naar deze 

 afwijking kan men wel vinden (o.a. herb. J. en W. 6162 

 Rotterdam). 



Van R. sanguineus L. vindt men een rooden vorm (lusus 

 genuinus) met stengels, bladstelen en bladnerven bloedrood 

 en vaker een groenen vorm (lusus vitidis) met stengels, 

 bladstelen en bladnerven groen. Een ex. van Rotterdam 

 (herb. J. en W. 2734) is een vorm tusschen beide lusi 

 instaand. 



Van beide soorten schijnen in het buitenland vormen 

 voor te komen met getande vruchtkleppen; tenminste in 



