98 



Ten slotte is H. qiiadrangiiïum L. waarschijnlijk een 

 combinatie van 5, 6 en 7. 



Wij zullen trachten deze elf vormen, die zoo dicht 

 verwant zijn, eens nader te bekijken. Duidelijk afwijkend 

 van de andere is No. 3. H. acutum door de kleine 

 zeer dicht opeengedrongen bloemen, die licht van kleur 

 zijn. Min of meer typisch zijn ook de zeer fijne door- 

 schijnende puntjes op de bladen. Bij de andere vormen 

 zijn zij grover. Deze soort is in ons land algemeen. 

 Bastaarden zijn hier nog niet waargenomen (4, 8, 9). Een 

 driehoeksverwantschap met H, acutum vormen 1. 

 perforatum en 5. H. eu-maculatum. Een eigenaardige 

 vorm is 2. H. microphyllum waarover straks. De andere 

 vormen — hetzij overgangsvormen, hetzij bastaarden — 

 liggen tusschen perforatum en eu-maculatum in. De 

 bastaarden zullen wij niet bespreken (10, 11), zij zijn nog 

 niet aangetroffen in ons land ; zij zijn min of meer steriel. 



Over blijven dan nog perforatum, Desetang sii, obtu- 

 siusculum, eu-maculatum. 



In deze volgorde neemt de kantigheid en het aantal 

 randen van den stengel toe. Bij perforatum is de stengel 

 bijna rond tot tweekantig, bij Desetangsii min of meer 

 vierkant doch twee der kanten zijn weinig geprononceerd, 

 bij maculatum zijn er vier vrij krachtige lijnen. Er zijn 

 — lijkt mij — geen scherpe grenzen te trekken. 



In dezelfde volgorde verandert de vorm der kelkbladen 

 van spits lancetvormig tot breed stomp eivormig, tot 

 bijna cirkelrond. Bij perforatum zijn zij spits en lancet- 

 vormig, bij Desetangsii eveneens, doch minder duidelijk 

 en vaak niet gaafrandig. Bij obtusiusculum zijn de kelk- 

 bladen nog langwerpig, meest stomp eveneens vaak 

 getand of met franje en spleten. Bij eu-maculatum ten 

 slotte zijn ze alle breed en stomp, gaafrandig. Ook hier 

 zijn de grenzen weer onduidelijk. 



In die volgorde neemt ook de breedte der bladen 



