197 



in 1679 uitkwam, is het verdere werk geheel door hem 

 geannoteerd. Commelijn is aan dezen arbeid trouw ge- 

 bleven, want bezig zijnde met de bewerking van het 12de 

 deel werd hij door den dood weggenomen, vandaar dat 

 in dit laatste deel over de platen van de hoofdstukken 

 15 t/m 79 zijn aanteekeningen ontbreken. (V). 



Dat Joh. C o m m elij n zich niet enkel met de beschrijving 

 van exotische planten bezig hield, doch ook belang stelde 

 in de flora van het eigen vaderland, blijkt uit zijn „Cata- 

 logus plantarum indigenarum Hollandiae", die tezamen met 

 een verhandeling van Lamb. Bidloo over „de Re Her- 

 baria" in 1683 in 12^ te Amsterdam het licht zag. (VI). 

 Van deze gecombineerde uitgave verscheen in 1709 te 

 Leiden een tweede druk. ^) (VII). 



Uit dezen catalogus blijkt duidelijk, dat C o m m e 1 ij n 

 er zelf op uitging om te botaniseeren en dat hij een goed 

 Nederlandsch florist moet zijn geweest. 



In 1687 begon Commelijn in samenwerking met zijn 

 mede-Commissaris Joan Huydecoper van Maarse- 

 veen een verzameling planten-af beeldingen te laten ver- 

 vaardigen van allerlei vreemde gewassen, die in den 

 Amsterdamschen „Medicijn-HofF" aanwezig waren. (VIII). 

 Deze teekeningen ~) moesten dienen als platen-materiaal 



1) Prof. C. A. Bergsma betoogt in de Kunst- en Letterbode van 

 1834 blz. 24, dat de Leidsche editie van 1709 een derde uitgave zou zijn 

 en meent dat een andere Amsterdamsche druk van 1685 als tweede 

 uitgave moet worden aangezien. 



Hierin heeft Bergsma zich echter vergist, want de uitgave van 1 709 

 vermeldt uitdrukkelijk op het titelblad „Editio secunda". Waarschijnlijk 

 heeft Bergsma zijn aanteekening ontleend aan Séguier, Bibliotheca 

 botanica. Pars I, p. 43 (1740) waar een Amsterdamsche editie van 1685 

 wordt opgegeven. Doch zooals gezegd ten onrechte. 



-) Ik behoud mij voor op deze collectie planten-af beeldingen, die 

 tegenwoordig in de handschriften-verzameling der Amsterdamsche Uni- 

 versiteits-bibliotheek wordt bewaard en waarover eigenlijk nog nooit 

 een speciale beschrijving is gegeven, t. z. t. nader terug te komen. 



