100 



Jansen en Wachter (als H, murorum in herb. J» 

 en W.). Zeer opvallend is niet alleen de bladvorm 

 maar ook de wimpering der tanden van de bloem- 

 linten. In de groep Vulgata (vulgatum, murorum, 

 caesium, bipdum, enz.) ontbreken caesium en bipdum 

 om Arnhem. Waarschijnlijk ontbreekt caesium in geheel 

 Nederland ; H. bipdum daarentegen is door Jansen, 

 W achter en Henrard op mergelrotsen bij Valken- 

 burg 1912 verzameld. Geheel zeker is deze determinatie 

 nog niet vanwege de vrij sterke bekliering, zoodat de 

 planten nog tot een ras uit de gr. bipdiforme Zahn 

 van H. murorum zouden kunnen behooren. Ze ver- 

 toonen wel de voor caesium en bipdum vereischte 

 kaalheid aan de bladbovenvlakte. 



Mogelijk is ook nog een voorkomen van H. levicaule 

 Jord., die intermediair is tusschen caesr'um en i;u/gafum. 



H« murorum L. Nadat men in h. N. B. V. het materiaal 

 geschift heeft van H. vulgatum, etc. blijft belangrijk 

 materiaal over uit het subcentreurope gebied en verder 

 uit Leiden. Het meest algemeen is ssp* gentilc Jord., 

 vooral in Z. Limburg. Deze heeft kortere, vaak bijna 

 ronde en steeds minstens enkele stompe rozetbladen, 

 die meest weinig getand zijn. Zijn ze dieper getande- 

 vooral bij den bladvoet, dan behooren ze tot var. 

 silvivagum Jord., die ook buiten Z. Limburg nog al 

 eens voorkomt. De tweede ondersoort ssp» silvularum 

 Jord. gelijkt iets op de vorige var. doch de bladen zijn 

 langwerpiger. Deze komt ook buiten Z. Limburg voor en 

 b.v. om Arnhem bij den Hemelschen berg 1922 en 1923 

 V. S. (h.) en bij Doorwerth 1838 Buse (Pr. ; h. N. B. V. 

 det. V. S.); Sonsbeek 1922! Verder noemt Pr. voor H. 

 murorum ook nog Oosterbeek V. Sur. (h. pr.) 1897. 



Waarschijnlijk ontbreekt ssp. gentile om Arnhem, 

 terwijl silvularum daar alleen in het Westen voorkomt. 



H« maculatum Sm. In Nederland behooren wel alle 



