163 



merken in verschillende opzichten tusschen die der beide 

 soorten instaan, of die sommige kenmerken van de eerste 

 en andere van de tweede soort vertoonen. Viola Riviniana 

 is gewoonlijk op zonnige standplaatsen het meest typisch. 

 In de schaduw kunnen al haar kenmerken zich in de richting 

 van V. silvestris wijzigen. Men zou dus licht geneigd zijn 

 te meenen, dat de natuur ook hier een aaneengeschakelde 

 groep van vormen produceert, die niet dan zeer wille- 

 keurig en kunstmatig in twee groepen gescheiden kunnen 

 worden. Dat evenwel toch die scheiding in de natuur 

 bestaat, en er wel degelijk een essentieel verschil is tusschen 

 beide groepen, blijkt uit de volgende feiten. 



Ie. Zij hebben verschillend verspreidingsgebied. Over 

 uitgestrekte landstreken komt wel de eene soort voor, ter- 

 wijl de andere volkomen ontbreekt. 



2e. Kweekt men de soorten naast elkaar, dus onder 

 dezelfde omstandigheden, dan blijken zij wel degelijk goed 

 en blijvend verschillend te zijn, ook in hun nakomelingschap. 

 Nooit is in cultuur een V. Riviniana in V, silvestris over 

 gegaan of omgekeerd. 



3e. Op plaatsen, waar in de natuur beide soorten door 

 elkaar groeien, treft men herhaaldelijk bastaarden aan, die 

 volkomen of zoo goed als volkomen steriel zijn. 



Vat men dus de soort op als „paringsgemeenschap", 

 dan moeten V. Riviniana en V. silvestris als afzonderlijke 

 soorten beschouwd worden, en niet, zooals in verschillende 

 flora's, ook in onze Hollandsche, gebeurt, als variëteiten 

 van een enkele soort, die dan Vïo/a Sï7i;a^/ca F r. genoemd 

 wordt, zoodat 



V. silvatica var. micrantha Döll = V. silvestris Rchb., 

 V. silvatica var. macrantha = var. Riviniana Rchb. = 

 V. Riviniana Rchb. Hieraan wordt niets veranderd door 

 het feit, dat het soms moeielijk is uit te maken, tot welke 

 soort een bepaalde plant behoort; een moeielijkheid, die 

 zich te sterker doet gevoelen, wanneer men met herbarium- 



