90 



Ofschoon wij in het algemeen groote vol- 

 doening van ons uitstapje hebben ingeoogst, 

 en dus u allen gerustelijk kunnen aanbevelen, 

 die streken te bezoeken en het daar niet meer 

 dan aangevangen onderzoek voort te zetten, 

 kunnen wij toch niet verzwijgen, welk een 

 aangenamen indruk het op ons maakte, toen 

 wij, na een verblijf van weinige dagen in 

 dat oostelijk gedeelte der provincie, in Borger, 

 Rolde en Assen weder bloei en welvaart von- 

 den, en als het ware in de beschaafde wereld 

 terugkeerden. Pijnlijk is de gewaarwording, 

 wanneer men die onafzienbare vlakten be- 

 schouwt, woest liggende of hier en daar, op 

 de omgespitte en verbrande bovenkorst, met 

 dwergachtige boekweit dun bezet, en bedenkt, 

 welk een rijkdom aan brandstof daar opeen- 

 gestapeld ligt, op een bodem, die, na doel- 

 matige w r egruiming van het veen, ligtelijk in 

 vruchtbare landouwen kan worden herschapen. 

 Pijnlijk is de gewaarwording, wanneer men op 

 dien bodem, voor de toekomst zoo veel belo- 

 vende, eene schaarsche bevolking gadeslaat, door 

 weinig onderling verkeer verbonden, en door el- 

 lendig voedsel, hoofdzakelijk aardappelen met 

 eenig brood, gebrekkig in leven gehouden. 



Aan dien toestand zal weldra een einde ko- 

 men; de kanalen naderen reeds, die de brand- 

 stof zullen afvoeren en de gemeenschap daar- 

 stellen; vruchtbare akkers komen dan in plaats 



