96 



merkt is door een langen kruipenden stengel met korte 

 opgerichte takken en alzijdig afstaande gezaagde bladeren 

 en in de Smalle Eester Zanding Isoëtes lacustre 

 forma curvifolium'). Isoëtes is om verschillende 

 redenen een zeer interessant geslacht, daar het onder de 



1) In onze flora is dus op te nemen de familie der Isoëtaceae 

 met het eenig bestaande genus Isoëtes, dat dan verdeeld zou kun- 

 nen worden zooals dit geschiedt door Ascherso n-G r a e b n e r 

 in hunne Synopsis der mitteleuropaischen Flora: 



1. Isoëtes lacustre. 



Stam ellipsoid, breeder dan hoog tot 2.5 c.M. d i k, 2-lobbig. Lobben met 

 3—5 (-7) o verlangsche groeven op de litteekenvlakken. Bladeren 

 talrijk tot 70 of zelfs veel meer, 10-47 c.M. lang (bjj onze exemplaren tot 

 20 c.M.) tot 2,5 m.M. breed, aan de buikzyde flauw gootvormig met 

 afgeronde kanten, naar den top toe byna cüindrisch vry plotseling 

 kort toegespitst, tamelijk styf, donkergroen weinig door- 

 schijnend. Makrosporen 0.5-0.6 m.M., mat grysachtig wit, met 

 meest lage, ten deele lystvormige en netvormig ver- 

 bonden, fynkorrelige wratjes dicht bezet. Mikrosporen 

 0.040-0.043 m.M. lang en 0.023-0.028 breed. 



A. r e c t i f o 1 i u m. Bladeren recht. 



Bij ons tot dusverre alleen de vorm elatius met 

 bladeren tot 20 c.M. lang, by Weert. 



B. c u r V i f o 11 u m. Bladeren gekromd; zoo de vorm uit Friesland, die tevens 



veel kleiner is, met bladeren van hoogstens 8 a 10 c.M. 



2. Isoëtes echiaosporum. 



Stam tot 12,5 m.M. dik. Litteekenvlakken der lobben niet gegroefd. 

 Bladeren tot 50 in getal, tot 18 c.M. lang, slanker tot 1.5 m.M. breed, g e- 

 leidelyk tot een fijne spits versmald, slap, lichtgroen, 

 doorschijnend. Makrosporen dicht met kegelvormige, (veelal 

 aan den top wat samengedrukte, spitse of stompe, zeer breekbare tot 

 0.08 m.M. lange) stekels bezet. Met die stekels tot 0.5 c.M. Mikro- 

 sporen 0.027-0,033 m,M. lang en 0.013-0.020 breed. 



A. curvifolium. Met afstaande bladeren, waarvan de buitenste meer of 



min zijn teruggekromd. 



B. elatius. Bladeren langer, recht opgericht, niet gekromd. Beide vormen 



bij Weert, waar, naar 't mij toeschijnt de overigens zeldzamere 

 f. elatius algemeener is. Nader onderzoek verdient nog eene 

 in het Sarsven en de Baanen gevonden vorm met zeer sterk 

 teruggekromde en styvere, dikkere bladeren. 



Deze soorten van Isoëtes zijn dikwerf niet gemakkelijk naar den 

 habitus alleen te onderscheiden, terwijl beide met verschillende niet 

 bloeiende waterplanten overeenkomst vertoonen, waardoor vergissin- 

 gen gemakkelijk voorkomen. 



Tot deze planten behooren vooral : Littorella lacustris, 

 Alisma natans en A. ra n u n c u 1 o i d e s (in jeugdigen toe- 

 stand) en zelfs Lobelia Dortmanna, die alle veelvuldig met 

 Isoëtes tezamen voorkomen. Het kan daarom van nut zijn te 



