140 



te Paramaribo en F. M. C. V e r s t e e g h te Nijmegen met 

 algemeene stemmen tot lid aangenomen. 



Het woord wordt thans verleend aan Dr. J.C. Schoute 

 voor zijn voordracht over vertakking van Pandanus. Bij 

 dicotyle planten wordt overeenstemming verkregen tusschen 

 dikte en arbeidsvoortbrenging door secundaire diktegroei; 

 monocotylen moeten terstond op eventueele dikte worden 

 aangelegd. Van daar dat de meeste boomen zonder dikte- 

 groei zich niet vertakken ; exceptie zijn de Pandanus^ooxiQn 

 en Hyphaene Thebaica als palm. Vertakking treedt meest op 

 na bloei; de bloeiwijze is eindelingsch ; is er een zijtak dan 

 gaat de hoofdas schijnbaar door, zijn er meer dan een dan 

 ontstaat een echte vertakking. De knoppen zijn slechts klein; 

 deze moeten echter als „Hemmungsbildung" beschouwd 

 worden; de werkelijk uitloopende knop zit nog als zijknop 

 in de eindknop; bij nader onderzoek blijkt de stam inder- 

 daad sympodiaal opgebouwd. Spr. bestudeerde P. spec. en 

 P. tectorius. De laatste heeft takken van + 4 c.M. dik, 

 bij jonge stadiën ziet men het zij knopje naast den bloeitop 

 zitten, deze knoppen vullen de sikkelvormige ruimte in de 

 oksel van het draagblad op. Het eerste blad heeft zeer dik 

 ontwikkelde, kielvormige zijnerven, met verlengstukken, zoo 

 dat de knop ongeveer % van den stengel om trek omvat in 

 den vorm van een ringwal. Bij de ontwikkeling daarvan 

 wordt de bloemsteel op zijde geduwd en neemt de zijknop 

 eindelijk den top van den stengel in. Een lagere zijknop 

 ontwikkelt zich nog tot een ringwal, waarvan de biologische 

 beteekenis niet duidelijk is. 



Verder vertoont Spr. figuren van pneumatophoren : de stam 

 is door de eigenaardige bebladering met water en humus omge- 

 ven, doch in deze humus zendt de plant pneumatophoren uit, die 

 nog herhaaldelijk zich daarin vertakken en zij worteltjes vormen. 



K a r s t e n heeft deze voorwerpen vroeger reeds beschreven, 

 hoewel dit later vergeten is; in het werk van Warburg 

 b.v. wordt hun voorkomen ontkent. 



