101 



gezien niemand voorstellen had van huishoudelijken aard, 

 verkreeg Mej. W e s t e r d ij k het woord tot het houden 

 van hare voordracht over „Regeneratie bij mossen". Spreek- 

 ster besprak de meening, dat rhizoiden aan het licht bloot- 

 gesteld protonemata zouden ontwikkelen, zelfs zonder voor- 

 afgaande verwonding ; G o e b e 1 echter dacht dat andere 

 invloeden in het spel waren bij het ontstaan van rhizoiden 

 en protonema's. Het onderscheid tusschen beide vormen is 

 dat bij rhizoiden alleen leucoplasten gevonden worden, de 

 wanden sterk bruin gekleurd zijn, de scheiwanden scheef 

 staan en de zijtakken smaller zijn dan de hoofdtak, terwijl 

 bij de protonemata de takken overal even breed zijn. Deze 

 verschillen komen alleen in extreme gevallen voor, want 

 Mnium vertoont bijv. protonema's met bruine wanden, 

 scheeve tusschenwanden en voorzien van een weinig chlo- 

 rophyl. Spr. had trachten uit te maken de condities waarbij 

 bij de regeneratie het een of het ander ontstaat, waarvoor 

 haar bizonder geschikt scheen Hookeria quadrifaria^ een 

 in Australië op verschillende boom varens epiphytisch levend 

 mos, waarbij door G o e b e 1 reeds de broedknoppen op de 

 bladeren zijn afgebeeld, die uit bepaalde initialen ontstaan ; 

 deze liggen in bepaalde groepen, zijn echter niet anders 

 dan veranderde protonemata. Men kan de initialen gemak- 

 kelijk aantoonen door lodium^ Eosine en plasmolyseerende 

 stoffen; het chlorophyl ontbreekt, terwijl zij geheel met 

 plasma gevuld zijn. De planten laten zich gemakkelijk op 

 petrischalen kweeken. Wanneer we de eindknop van het 

 plantje wegnemen, ontstaan er vele protonema's, waaruit 

 blijkt dat het licht hier geen bevorderende werking uitoe- 

 fent : derhalve is de eindknop in correllatie met protonema- 

 vorming, ofschoon er ook zijspruiten ontstaan, waaruit zich 

 echter steeds nieuwe rhizoiden ontwikkelen. Neemt men de 

 apicale en basale pool beide weg dan ontstaan bijna alleen 

 aan de laatste protonemata. Anders is de regeneratie in den 

 herfst, dan zitten de plantjes vol broedknoppen, maar dan 



