103 



glas groeide niets, terwijl kalk misschien de regeneratie 

 door chemische werking belette. 



Wat nu de polariteit betreft, bleek bij regeneratie de ba- 

 saalpool steeds voor te zijn. Bij hoogere planten zijn de 

 uitwendige omstandigheden volgens Goebel dikwijls zoo 

 dat de polariteit niet te voorschijn komt. Bij omdraaiing 

 van mosplanten bijv. Hookeria, ontstaan juist omgekeerd 

 als men, uit hetgeen bij hoogere planten bekend is, zou 

 verwachten, aan de dan apicale pool veel rijkelijker proto- 

 nemata, aan de ex-apicale pool rhizoiden. Er is ook verschil 

 in de regeneratiekracht bij de bladeren. Door bizonder inge- 

 richte proeven bleek dat de zwaartekracht geen invloed 

 heeft. Bij cultuur onder water ontstaan ontzettend veel 

 protonemata, maar deze vormen geen nieuwe plantjes, be- 

 halve bij Barhula en Funaria, die echter in het algemeen 

 zeer gemakkelijk regenereeren. In den herfst worden hoofd- 

 zakelijk protonemata gevormd, bij verwonde stammetjes 

 worden nimmer rhizoiden gevormd. Chemische invloeden 

 schijnen niet te bestaan. Morphologisch blijken protonemata, 

 uit rhizoiden ontstaande, of verder gewoon door te groeien 

 of alleen de zijtakken als protonema's uit te groeien. Dit 

 werd door afbeeldingen bij Barhula geïllustreerd. 



De Voorzitter bracht Spreekster dank voor hare voor- 

 dracht. De Heer Doctors van Leeuwen heeft het idee 

 dat men bij planten en dieren iets verschillends onder re- 

 generatie verstaat; bij dieren komt het deel terug dat weg- 

 genomen is, bij de plant ontstaat iets anders. Mej. W. 

 repliceert dat alleen worteltopjes regenereeren. 



Dr. Vale ton merkt op dat bij het eene geval verstaan 

 wordt regeneratie in de plant, bij het andere weder ontstaan 

 van het orgaan, welke meening echter door den Heer Doc- 

 tors van L e e u w e n bestreden werd. Prof. Ver scha f feit 

 meent dat bij enkele mossen gemakkelijk regeneratie op- 

 treedt. Mej. Westerdij k zegt dat deze spoedig optreedt, 

 dat men echter de conditieën, waaronder dit geschiedt, niet 



