416 



ctam effic'it. in septentriones et meridiem iuga brevia vallibus dis- 

 iuncta emittit hoc modo, ut septentrionalia meridionalibus in iugo 

 principal! nusquam fere occurrant. Haec iuga brevia, quod ad for- 

 mam attinct. iugo principali plane similia sunt, costaeque eorum 

 vallibus minoribus secernuntur. 



Medulla montium Tatreusium ex granitibus composita, quae 

 saxa in parte ad meridiem spectanti nuUis aliis saxis obteguntur. 

 In parto ad occasum vergenti (a deflexione iugi Liliowe dicta 

 1981 ni s. m. ad occidentem) gneysibus et saxis fissillibus crystalli- 

 nis. quae in meridie in vallem Cepusiensem-Liptoviensem descen- 

 dunt. in parte autem, quae ad septentriones spectat, saxis sedimen- 

 tariis praecipue calcibus (et dolomitibus) occultantur. Quae calces 

 montibus Tatrensibus in parte eorum septentrionali formam montium 

 calcariorum propriam et peculiarem dederunt. Saxa calcaria ab 

 Siw}- Wierch (1806 m s. m.), quod cacumen in Orava situm est, 

 usque a,d Bujaczy Wierch (Stirnberg 1947 m s. m.) montem in co- 

 mitatu Ccpusiensi situm continuo extenduntur et solum rivis in 

 Tatrensibus montibus nascentibus erosa et perfossa sunt. Quod 

 autem a principali iugo remota sunt, eo fit, ut brachia horum mon- 

 tium septentrionalia partim ex granitibus vcl saxis fissilibus cry- 

 stallinis partimque ex calcibus composita sint. 



Montes Tatrenses aquis omnium iugorum, quae Carpathos mon- 

 tes efficiunt, locupletissimi sunt. In parte septentrionali Bialka, 

 Biaty et Czarny Dunajec aquas in fluvio Dunajec iungunt. Oravi- 

 ca autem atque Studeny in flumen Oravam influunt. In parte me- 

 ridionali Biala Zdzarska (Bela in charta milit.), Biala Koperszadzka 

 (Weisswasser). Kamienisty (Steinbach), Zimna Woda (Grosser 

 Kolbach). Wielieki (Felkabach), Batyzowiecki, Poprad. Mlynica 

 aquas in fluvio Poprad iungunt, ex rivis: Bialy Wag. Biaia Kry- 

 wanska (Bela), Raczkowa, Smreczanka, Jalowicki flumen Wag nascitur. 

 Qua re fit, ut et ex parte montium Tatrensium, quae ad septentriones 

 spectat, et ex parte, quae in meridiem vergit, flumina partim ad mare 

 Balticum, partim ad Pontem Euxinum aquam volvant iugumque Ta- 

 trense magno divortio aquarum Europaeo in transversum scissum sit. 



Praeter rivos commodum enumeratos multis cum minoribus 

 rivulis affluentibus et numerosos minores fontes, quorum fontem 

 „Lodowe" sub claustris Zawrat 1820 m s. m. dictis situm, cuius 

 aqua temperaturam ca. 21° C possidet, hie commemorare volo, 

 montes Tatrenses fontibus raaioribus, qui „wy wierzy ska" appel- 



